Boek 8 Artikel 485 (8:485 BW)

Aan boord van een schip kan een opvarende voor eigen rekening goederen meenemen. Gebeurt dat in strijd met een wettelijk verbod, dan geeft dit artikel de vervoerder een bijzondere aanspraak. Er is dan geen onderhandelde prijs; de wet stelt er zelf een vast.

De hoogste vracht als maatstaf

Verschuldigd is de hoogste vracht die op het tijdstip van inlading voor soortgelijke zaken kon worden bedongen. Niet het gemiddelde tarief dus, en niet het tarief dat de betrokkene zelf had kunnen krijgen, maar de bovenkant van de markt op dat moment. Daarmee wordt elk voordeel weggenomen dat met het clandestiene vervoer te behalen zou zijn.

Ook zonder aflevering

De vracht is bovendien verschuldigd wanneer de zaken niet of in waardeloze toestand op de bestemming aankomen. Waar bij gewoon vervoer de aflevering het aanknopingspunt is, geldt dat hier niet. Wie tegen een verbod in lading meeneemt, kan zich er dus niet op beroepen dat de partij onderweg verloren ging of onbruikbaar werd.

Wie moet betalen

De ontvanger is met de verscheper hoofdelijk voor deze vracht verbonden. De vervoerder kan zich dus tot beiden wenden voor het geheel. Dat is praktisch: de opvarende die de lading meenam is niet altijd verhaalbaar, terwijl de ontvanger juist wel in beeld is op het moment dat de zaken van boord komen.

Waarom deze strenge regeling

Vervoer in strijd met een wettelijk verbod brengt het schip, de bemanning en de rest van de lading in gevaar en kan de vervoerder blootstellen aan boetes en aanhoudingen. Door de hoogst mogelijke vracht verschuldigd te maken en de betaling langs twee wegen te verzekeren, ontneemt de wet de prikkel om zulke lading mee te nemen.

In de praktijk

Wordt bij een controle in de haven lading aangetroffen die een bemanningslid voor eigen rekening meevoerde tegen een verbod in, dan kan de vervoerder de hoogste marktvracht in rekening brengen bij zowel die verscheper als de ontvanger. Voor ontvangers is dat een waarschuwing: het aannemen van zulke zendingen brengt een betalingsverplichting mee die losstaat van de vraag of er iets bruikbaars is aangekomen.