Boek 8 Artikel 45 (8:45 BW)

Een CT-document kan in meer exemplaren worden afgegeven, en die exemplaren kunnen verhandelbaar zijn: zij kunnen worden overgedragen en geven de houder aanspraak op aflevering van de lading. Dat brengt een risico mee dat dit artikel adresseert, namelijk dat verschillende houders zich met verschillende exemplaren melden.

Alle voor één en één voor alle

De wet lost dat op met een klassieke formule. Op elk verhandelbaar exemplaar staat hoeveel exemplaren er in totaal zijn afgegeven, en die exemplaren gelden alle voor één en één voor alle. Levert de vervoerder af tegen inlevering van één exemplaar, dan zijn de andere daarmee uitgewerkt. Zo blijft er één aflevering mogelijk, hoeveel papier er ook in omloop is.

• Op het exemplaar staat het totale aantal afgegeven exemplaren.

- Wie het document verwerft, ziet dus meteen hoeveel er nog kunnen circuleren.

Waarom die vermelding telt

De aanduiding van het aantal is de waarschuwing aan iedere verkrijger. Wie een exemplaar in handen krijgt waarop staat dat er drie zijn afgegeven, weet dat er twee andere ergens kunnen liggen, mogelijk in handen van een bank of een eerdere koper. Voor de financiering van ladingstromen is dat wezenlijk: een bank die een document als zekerheid neemt, wil weten of zij daarmee de hele aanspraak controleert.

Niet-verhandelbare exemplaren

Exemplaren die niet verhandelbaar zijn, moeten als zodanig zijn aangeduid. Zij dienen ter informatie of als bewijs, maar geven geen zelfstandige aanspraak op aflevering. Dat onderscheid moet dus uit het stuk zelf blijken en mag niet aan de lezer worden overgelaten: het is precies het punt waarop vergissingen duur uitpakken.

Waarom het aantal exemplaren telt

Elk extra verhandelbaar exemplaar vergroot het risico dat er twee partijen met een geldig ogend stuk voor de deur staan. Daarom wordt in de praktijk vaak gewerkt met een beperkte set, en verlangt een financier de volledige set voordat hij uitbetaalt.

In de praktijk

Een handelaar verkoopt de lading tijdens de reis door en draagt zijn exemplaar over aan de koper, terwijl zijn bank een ander exemplaar houdt. Melden zich twee houders, dan geeft de wet daarvoor een eigen rangorde: het beste recht heeft niet wie zijn exemplaar het eerst aanbiedt, maar wie het na hun gemeenschappelijke voorganger als eerste te goeder trouw en tegen een tegenprestatie verkreeg, en aflevering kan alleen de regelmatige houder vorderen. Wie in zo'n keten zit, controleert daarom altijd hoeveel exemplaren zijn afgegeven en waar die zich bevinden voordat hij betaalt. Wie alleen een niet-verhandelbaar exemplaar in handen krijgt, moet zich realiseren dat hij daarmee geen aanspraak op aflevering verwerft, hoe volledig dat stuk er ook uitziet.