Boek 8 Artikel 1061 (8:1061 BW)

Een aansprakelijkheidslimiet die alleen voor de eigenaar geldt, is eenvoudig te omzeilen: je spreekt gewoon de schipper of de verzekeraar rechtstreeks aan. Artikel 8:1061 BW sluit die omweg af bij binnenschepen door het beperkingsrecht uit te breiden.

Personen voor wie de eigenaar instaat

Wordt een vordering die onder deze titel valt gericht tegen iemand voor wiens handelen, onachtzaamheid of nalatigheid de eigenaar of de hulpverlener in beginsel aansprakelijk is, dan heeft ook die persoon het recht zijn aansprakelijkheid te beperken. Het gaat dus om bemanningsleden, medewerkers en anderen wier gedrag aan de eigenaar wordt toegerekend.

Zonder deze regel zou de bescherming van de eigenaar niets waard zijn. De benadeelde zou de schipper persoonlijk kunnen aanspreken voor het volle bedrag, waarna die zich weer op zijn werkgever zou verhalen. Per saldo zou de limiet dan zijn uitgehold.

• de kring volgt de toerekening: wie het gedrag aan de eigenaar bindt, deelt in de bescherming
• de beperking is dezelfde als die voor de eigenaar geldt

- ook de aansprakelijkheidsverzekeraar kan zich erop beroepen

De verzekeraar

Het tweede lid geeft de verzekeraar van de aansprakelijkheid hetzelfde recht, in dezelfde mate als zijn verzekerde. Dat is van belang omdat een benadeelde in bepaalde gevallen rechtstreeks bij de verzekeraar kan aankloppen. Zou die verzekeraar geen beroep op de limiet kunnen doen, dan zou de directe weg naar de verzekeraar meer opleveren dan de weg naar de verzekerde, wat het hele stelsel ondergraaft.

De woorden in dezelfde mate zijn daarbij precies. De verzekeraar krijgt geen ruimere en geen smallere bescherming dan zijn verzekerde; zijn positie is spiegelbeeldig.

De grens blijft bestaan

Deze uitbreiding neemt de doorbraak bij eigen opzet of bewuste roekeloosheid niet weg. Wie zelf zo heeft gehandeld dat artikel 8:1064 BW van toepassing is, verliest zijn beroep op de beperking, en dat geldt ook voor de personen die via dit artikel beschermd zijn. De bescherming is dus ruim in kring, maar niet onvoorwaardelijk.

In de praktijk

Na een aanvaring waarbij een brug beschadigd raakt, dagvaardt de wegbeheerder niet alleen de scheepseigenaar maar ook de schipper persoonlijk. Dankzij dit artikel kunnen zij zich allebei op dezelfde limiet beroepen, en wordt er één fonds gevormd waaruit de schuldeisers worden voldaan. Raakt bij zo'n aanvaring iemand gewond, dan kan die benadeelde de aansprakelijkheidsverzekeraar wel rechtstreeks aanspreken; ook dan blijft dezelfde limiet gelden. Voor benadeelden betekent dit dat het weinig zin heeft de kring van gedaagden te vergroten in de hoop de limiet te ontlopen.