Boek 8 Artikel 89 (8:89 BW)

Opzegging door de wederpartij wegens onbekende omstandigheden bij de vervoerder

Wanneer vóór of tijdens het vervoer omstandigheden aan de zijde van de vervoerder zich opdoen of naar voren komen, die diens wederpartij bij het sluiten van de overeenkomst niet behoefde te kennen, doch die, indien zij haar wel bekend waren geweest, redelijkerwijs voor haar grond hadden opgeleverd de vervoerovereenkomst niet of op andere voorwaarden aan te gaan, is deze wederpartij van de vervoerder bevoegd de overeenkomst op te zeggen.
De opzegging geschiedt door een mondelinge of schriftelijke kennisgeving en de overeenkomst eindigt op het ogenblik van ontvangst daarvan.
Naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid zijn partijen na opzegging der overeenkomst verplicht elkaar de daardoor geleden schade te vergoeden.

Toelichting

Het opzegrecht wegens onbekende omstandigheden werkt in het personenvervoer naar twee kanten. Deze bepaling is de spiegel van de vorige: nu is het de wederpartij van de vervoerder die mag opzeggen, omdat er aan de kant van de vervoerder iets blijkt wat zij niet hoefde te kennen.

De maatstaf

Ook hier moet de omstandigheid, als zij bekend was geweest, redelijkerwijs grond hebben gegeven om de overeenkomst niet of alleen op andere voorwaarden te sluiten. Het gaat dus om iets dat de afweging wezenlijk zou hebben veranderd, en niet om ontevredenheid achteraf. Bovendien moet het gaan om iets wat de wederpartij bij het sluiten niet hoefde te kennen.

De omstandigheid ligt aan de zijde van de vervoerder.

- Zij doet zich voor of komt naar voren vóór of tijdens het vervoer.

Ook tijdens de reis

Opvallend is dat het recht niet stopt bij vertrek. Blijkt onderweg iets wezenlijks, dan kan de overeenkomst alsnog worden beëindigd. Dat past bij het karakter van personenvervoer: de reiziger stapt zijn overeenkomst letterlijk binnen en kan pas dan zien onder welke omstandigheden hij wordt vervoerd.

Vorm en afwikkeling

De opzegging gebeurt mondeling of schriftelijk en de overeenkomst eindigt zodra de kennisgeving is ontvangen. Daarna vergoeden partijen elkaar over en weer de schade die zij door de opzegging lijden, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid. Dat is geen volledige schadevergoeding zoals bij een tekortkoming, maar een afweging die van het geval afhangt. Een vaste richting wijst de wet niet aan: artikel 8:88 BW gebruikt voor het spiegelbeeld dezelfde formulering, en bij het opzegrecht van artikel 8:90 BW draagt de wederpartij de schade van de vervoerder juist zonder meer.

Verschil met een gewone klacht

Deze bepaling is geen algemeen recht om ontevreden af te haken. Het gaat om omstandigheden die de wederpartij bij het sluiten niet hoefde te kennen en die van wezenlijk gewicht zijn. Kleine afwijkingen van wat is beloofd leveren hooguit een gewone tekortkoming op, met de gevolgen die daaraan zijn verbonden.

In de praktijk

Een groep boekt vervoer en merkt bij vertrek dat het toegezegde type vervoermiddel er niet is en dat wordt uitgeweken naar iets wat voor deze reis niet deugt. Zij kan de overeenkomst beëindigen. Wat dat kost, wordt daarna over en weer naar redelijkheid en billijkheid verrekend; hoe die verrekening uitpakt, hangt af van de omstandigheden en staat niet op voorhand vast. Wie in zo'n situatie belandt, doet er goed aan de opzegging en de reden ervan meteen schriftelijk te bevestigen. Dat legt vast waarover de afrekening straks gaat.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst