Boek 8 Artikel 199 (8:199 BW)

Deze bepaling verbindt het zeerecht met het algemene vermogensrecht. Een in de openbare registers teboekstaand zeeschip is een registergoed. Daarmee gelden voor dat schip de regels die Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek voor registergoederen geeft.

Wat de status van registergoed meebrengt

Overdracht gebeurt bij notariële akte gevolgd door inschrijving in de openbare registers. Hetzelfde geldt voor de vestiging van hypotheek en vruchtgebruik. De rangorde van rechten volgt uit de inschrijving. Voor de praktijk betekent dit dat een schip niet van hand tot hand wordt overgedragen zoals een gewone roerende zaak, maar met dezelfde zorgvuldigheid als onroerend goed.

• Notariële akte en inschrijving voor levering en bezwaring.

- Kenbaarheid en rangorde uit het register.

De regel over de vervangende uitspraak

Het tweede lid ziet op de situatie waarin iemand niet meewerkt aan een akte die voor de levering van het schip is bestemd. Het vermogensrecht kent daarvoor de mogelijkheid dat een rechterlijke uitspraak in de plaats treedt van die medewerking. Voor zeeschepen geldt dan wel een extra eis: zo'n uitspraak van de Nederlandse rechter kan pas worden ingeschreven wanneer zij in kracht van gewijsde is gegaan.

Waarom die extra eis

Een schip kan snel worden verkocht, verplaatst of onder een andere vlag gebracht. Zou een nog niet onherroepelijke uitspraak al kunnen worden ingeschreven, dan zou een later succesvol hoger beroep tot grote verwikkelingen leiden bij een object dat inmiddels aan de andere kant van de wereld ligt en waarop derden rechten hebben verworven. De wet kiest daarom voor zekerheid boven snelheid.

Gevolgen voor de praktijk

Wie levering van een schip afdwingt, moet er rekening mee houden dat de inschrijving pas mogelijk is nadat alle rechtsmiddelen zijn uitgeput of de termijnen daarvoor zijn verstreken. In de tussentijd kan het nodig zijn de positie veilig te stellen met andere middelen, zoals beslag of inschrijving van de ingestelde rechtsvordering in de openbare registers.

In de praktijk

Een koper heeft recht op levering van een zeeschip, maar de verkoper weigert mee te werken. De rechter wijst de vordering toe; de uitspraak kan echter pas worden ingeschreven als zij onherroepelijk is. Verstandige kopers combineren zo'n procedure daarom met maatregelen die voorkomen dat het schip intussen wordt verkocht of uitgevlagd.