Boek 8 Artikel 1378 (8:1378 BW)

Een luchtvervoerder heeft zaken onder zich die hij moet afleveren aan wie daarop krachtens de vervoerovereenkomst recht heeft. Meldt zich iemand anders, dan zou hij in een lastig parket komen. Dit artikel geeft hem daarvoor een duidelijke lijn.

Weigeren mag

De vervoerder mag afgifte weigeren aan iedereen die zijn aanspraak op de zaken ergens anders aan ontleent dan aan de vervoerovereenkomst. Denk aan een eigenaar die zijn goederen opeist buiten dat contract om, of aan een partij die zich op een koopovereenkomst beroept.

Dat is geen onwil maar bescherming van het stelsel. De vervoerder kan niet beoordelen wie er in de onderliggende verhoudingen gelijk heeft, en hij zou aansprakelijk worden tegenover degene aan wie hij volgens het vervoerdocument moest afleveren.

De uitzondering bij beslag

Is er beslag op de zaken gelegd en volgt uit de vervolging van dat beslag een verplichting tot afgifte aan de beslaglegger, dan geldt de weigeringsbevoegdheid niet. Daar is de weg langs de rechter gevolgd en is de aanspraak dus getoetst.

Bescherming van derden

• Had de vervoerder bij ontvangst van de zaak reden te twijfelen aan de bevoegdheid van de afzender om hem die ten vervoer ter beschikking te stellen, dan kan hij zijn weigeringsrecht niet tegen de betrokken derde inroepen.
• Wie een zending aanneemt terwijl er duidelijke signalen zijn dat de afzender daarover niet mocht beschikken, kan zich dus niet achter de vervoerovereenkomst verschuilen.

- De maatstaf is wat de vervoerder op het moment van ontvangst wist of had moeten zien, en niet wat later aan het licht komt.

In de praktijk

Bij een luchtvrachtterminal meldt zich een partij die stelt eigenaar te zijn van een zending en afgifte verlangt, terwijl de vrachtbrief een ander als geadresseerde noemt. De vervoerder mag weigeren en de zending afleveren zoals de overeenkomst voorschrijft. Legt die partij beslag en volgt daaruit een verplichting tot afgifte, dan ligt het anders. Was al bij de aanname duidelijk dat de afzender de goederen niet mocht meegeven, dan kan de vervoerder zich tegenover die derde niet op dit artikel beroepen. Wie een zending aanbiedt van goederen waarover discussie bestaat, doet er dus goed aan dat vooraf met de vervoerder te bespreken.