Boek 8 Artikel 998 (8:998 BW)

Schepen houden zich niet aan juridische indelingen. Een ponton kan grotendeels op een rivier werken en af en toe een stukje over open water worden gesleept. Artikel 8:998 BW voorkomt dat zulke gemengde inzet leidt tot een onwerkbare kwalificatievraag bij de bijzondere overeenkomsten van deze afdeling.

De regel

Wordt een en hetzelfde schip zowel ter zee als op binnenwateren ter beschikking gesteld, dan geldt dat voor de toepassing van deze afdeling als terbeschikkingstelling op binnenwateren. Er is één voorwaarde: het deel dat zich op zee afspeelt moet kennelijk ondergeschikt zijn aan het deel op binnenwateren.

Het woord kennelijk stelt de drempel. Het moet zonder veel onderzoek duidelijk zijn dat het zwaartepunt op de binnenwateren ligt. Bij twijfel of bij een min of meer gelijke verdeling gaat de regel niet op en moet de kwalificatie langs de gewone weg worden bepaald.

• het moet gaan om één en hetzelfde schip in dezelfde overeenkomst
• het zeegedeelte moet duidelijk bijkomstig zijn

- de hele overeenkomst wordt dan als binnenwateren behandeld

Waarom deze regel bestaat

De bijzondere overeenkomsten in deze afdeling, zoals de rompbevrachting, de ligovereenkomst en de overeenkomst voor liggen en varen, zijn geschreven voor binnenwateren. Zonder deze bepaling zou een korte zeetocht de hele overeenkomst uit dat regime kunnen tillen, met alle onzekerheid van dien over welke regels dan gelden en vanaf welk moment.

Het alternatief, een overeenkomst die per traject van regime wisselt, zou in de praktijk onhanteerbaar zijn. Partijen zouden per dag moeten bijhouden onder welk stelsel zij vallen, terwijl de afspraak als geheel niet verandert.

Wat de regel niet doet

De bepaling geldt uitdrukkelijk voor de toepassing van deze afdeling. Zij maakt van een zeeschip geen binnenschip voor andere doeleinden, en zij zegt niets over publiekrechtelijke eisen die aan varen op zee worden gesteld. Het is een kwalificatieregel voor het contractenrecht van deze afdeling, niet meer en niet minder.

In de praktijk

Een drijvende kraan wordt voor maanden ter beschikking gesteld voor werk in een rivierhaven en wordt aan het begin van de klus over een kort stuk kustwater naar die haven gebracht. Dat zeegedeelte is duidelijk bijkomstig, dus de hele overeenkomst wordt beoordeeld als terbeschikkingstelling op binnenwateren. Wordt de kraan daarentegen maandenlang op zee ingezet en slechts kort in een haven, dan gaat de regel niet op en moeten partijen expliciet vastleggen wat er geldt.