Boek 8 Artikel 1156 (8:1156 BW)

Een chauffeur of begeleider doet onderweg vaak iets extra's: een koffer naar binnen dragen, een rolstoel over een stoeprand tillen, een fiets vastzetten. Dit artikel bepaalt in wiens opdracht zij dat doen wanneer die hulp buiten de verplichtingen van de vervoerder valt.

De regel

Verlenen personen van wier hulp de vervoerder zich bij de uitvoering van zijn verbintenis bedient op verzoek van de reiziger diensten waartoe de vervoerder niet verplicht is, dan worden zij aangemerkt als handelend in opdracht van die reiziger. Op dat moment treden zij dus niet op als verlengstuk van de vervoerder, maar als iemand die voor de reiziger een klus doet.

De voorwaarden

Twee elementen moeten aanwezig zijn. De reiziger heeft erom gevraagd, en de dienst valt buiten wat de vervoerovereenkomst van de vervoerder verlangt. Ontbreekt het verzoek, of hoort de handeling wel bij het vervoer, dan blijft het een handeling van de vervoerder met alle gevolgen van dien.

Die grens is soms subtiel. Het inladen van bagage die de vervoerder overneemt hoort bij het vervoer; het op verzoek van de reiziger naar de derde verdieping dragen van diezelfde koffer hoort daar niet bij.

Waarom deze toerekening

Een vervoerder kan alleen instaan voor wat hij heeft toegezegd en wat hij kan organiseren, instrueren en verzekeren. Diensten die ter plekke worden bedacht vallen daarbuiten. Tegelijk zegt het artikel niet dat er dan niets geldt: de dienst wordt aan de reiziger toegerekend, zodat de verhouding tussen hem en degene die hem hielp naar gewoon verbintenissenrecht wordt beoordeeld.

In de praktijk

Een passagier vraagt de chauffeur tijdens een pauze even op zijn tas te letten, of zijn scootmobiel op de stoep te zetten. Gaat daarbij iets mis, dan kan hij dat niet zonder meer als een tekortkoming in het vervoer aanmerken, want de chauffeur handelde in zijn opdracht. Voor vervoerbedrijven is dit een reden om duidelijk te maken wat er wel bij hun dienst hoort; voor reizigers om te beseffen dat een vriendelijk gebaar iets anders is dan een vervoerprestatie. Wie zeker wil weten waar hij aan toe is, vraagt vooraf of iets tot de dienst behoort; dat is voor beide kanten helderder dan achteraf uitzoeken wie welke rol had.