Boek 8 Artikel 1567 (8:1567 BW)

Uitoefening van het beschikkingsrecht met de duplicaat-vrachtbrief

Wanneer de afzender of in geval van artikel 1566 lid 3 de geadresseerde de vervoerovereenkomst wil wijzigen door latere opdrachten, moet hij de vervoerder de duplicaat-vrachtbrief aanbieden waarop de wijzigingen aangebracht moeten zijn.
De afzender of in geval van artikel 1566 lid 3 de geadresseerde moet de vervoerder alle kosten en de schade vergoeden die voortvloeien uit het uitvoeren van de latere wijzigingen.
Het uitvoeren van latere wijzigingen moet mogelijk, geoorloofd en redelijk zijn op het ogenblik waarop de opdrachten aan degene die deze moet uitvoeren, bereiken en mag met name noch de gebruikelijke bedrijfsuitoefening van de vervoeronderneming belemmeren, noch de afzenders en geadresseerden van andere zendingen benadelen.
De latere wijzigingen mogen niet een splitsing van de zending tot gevolg hebben.
Wanneer de vervoerder, rekening houdend met de bepalingen genoemd in lid 3, de ontvangen instructies niet kan uitvoeren, moet hij onmiddellijk diegene die om de wijzigingen verzoekt, daarvan in kennis stellen.
In geval van schuld van de vervoerder is hij aansprakelijk voor de gevolgen van het niet of gebrekkig uitvoeren van een latere wijziging. De eventuele schadevergoeding bedraagt evenwel niet meer dan die in geval van verlies van de zaken.
De vervoerder die gevolg geeft aan latere wijzigingen van de afzender zonder het overleggen van de duplicaat-vrachtbrief te eisen, is jegens de geadresseerde aansprakelijk voor de daaruit voortvloeiende schade, indien de duplicaat-vrachtbrief aan deze laatste is overhandigd. De eventuele schadevergoeding bedraagt evenwel niet meer dan die in geval van verlies van de zaken.

Toelichting

Dit artikel bepaalt hoe het beschikkingsrecht bij goederenvervoer over spoorwegen wordt uitgeoefend. Wie de vervoerovereenkomst met latere opdrachten wil wijzigen, of dat nu de afzender is of de geadresseerde die daartoe bevoegd is geworden, moet de vervoerder het duplicaat van de vrachtbrief aanbieden met de wijzigingen daarop aangebracht.

Waarom het duplicaat

Het duplicaat is het stuk dat de afzender bij de aanneming heeft gekregen. Door de wijziging daarop te verlangen, weet de vervoerder dat hij te maken heeft met iemand die werkelijk bevoegd is en blijft er één sluitend document waarin de afspraken staan. Zonder die eis zou hij op losse telefoontjes moeten afgaan.

Wat de opdracht moet doorstaan

De vervoerder hoeft niet alles uit te voeren. Op het moment dat de opdracht degene bereikt die haar moet uitvoeren, moet zij mogelijk, geoorloofd en redelijk zijn. Bovendien mag zij de gebruikelijke bedrijfsuitoefening niet belemmeren en de afzenders en geadresseerden van andere zendingen niet benadelen. Een wijziging mag ook nooit tot splitsing van de zending leiden.

De opdracht moet uitvoerbaar, toegestaan en redelijk zijn.
Zij mag het bedrijf van de vervoerder en andere zendingen niet schaden.

- Zij mag de zending niet in delen opsplitsen.

Kosten en aansprakelijkheid

Wie de wijziging vraagt, betaalt: alle kosten en schade die uit de uitvoering voortvloeien komen voor zijn rekening. Kan de vervoerder de instructies vanwege de genoemde grenzen niet uitvoeren, dan moet hij dat onmiddellijk melden aan degene die erom vroeg. Voert hij een wijziging door zijn schuld niet of gebrekkig uit, dan is hij daarvoor aansprakelijk, maar zijn vergoeding gaat niet verder dan wat bij verlies van de zaken verschuldigd zou zijn.

Handelen zonder duplicaat

Het laatste lid maakt duidelijk waarom de formaliteit telt. Volgt de vervoerder een wijziging van de afzender op zonder het duplicaat te verlangen, terwijl dat stuk inmiddels aan de geadresseerde is overhandigd, dan is hij tegenover die geadresseerde aansprakelijk voor de daaruit ontstane schade, opnieuw met dezelfde bovengrens.

In de praktijk

Een afzender belt om de bestemming te laten omzetten terwijl hij het duplicaat al aan zijn koper heeft gegeven. Geeft de vervoerder daaraan gehoor zonder het stuk te zien, dan draait hij op voor de schade van de koper. Een vervoerder die het duplicaat consequent opvraagt, houdt dat risico buiten de deur.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst