Boek 8 Artikel 1596 (8:1596 BW)

Dit korte artikel sluit de regeling over de onderlinge verhoudingen tussen spoorvervoerders af. Het geeft hun de vrijheid om afspraken te maken die afwijken van de artikelen 8:1593 en 8:1594 BW, dus van de regels over het verdelen van geïnde bedragen en over het regres na een betaalde schadevergoeding.

Waarom die vrijheid past

De regels waarvan mag worden afgeweken, raken alleen de vervoerders zelf. Zij zeggen niets over de positie van de afzender, de geadresseerde of een andere ladingbelanghebbende. Wie tegenover de klant staat en wat die kan vorderen, staat elders in de titel en is grotendeels dwingend geregeld. Binnen de keten is er dus ruimte die er naar buiten toe niet is.

• De afwijking geldt alleen tussen de vervoerders onderling.
• Zij ziet op de verdeling van geïnde bedragen en op het regres.

- De rechten van de klant blijven onaangetast.

Wat vervoerders ermee doen

Spoorondernemingen werken vaak in vaste samenwerkingsverbanden, met eigen verrekenafspraken en eigen regels over wie welke schade draagt. De wettelijke verdeelsleutel naar aandeel in de vrachtprijs is een redelijk uitgangspunt, maar past niet altijd bij de manier waarop zij hun risico's hebben verdeeld. Dit artikel maakt maatwerk mogelijk zonder dat daarvoor kunstgrepen nodig zijn.

De grenzen Zo blijft duidelijk waar de vrijheid ophoudt.

De vrijheid gaat niet verder dan de twee genoemde artikelen. De procedureregels over het regres en de bepaling over wie kan worden aangesproken, blijven staan. Ook kunnen vervoerders met een onderlinge afspraak niet bereiken dat een van hen tegenover de klant minder aansprakelijk is dan de titel voorschrijft; dat zou een afwijking zijn die niet binnen hun onderlinge verhouding blijft.

In de praktijk

Twee ondernemingen die dagelijks elkaars treinen overnemen, spreken af dat schade die niet te herleiden is, gelijk wordt gedeeld in plaats van naar vrachtaandeel. Dat mag. Een verlader die schade lijdt, merkt daar niets van: hij spreekt aan wie hij op grond van de wet mag aanspreken, en de verdeling daarna is een zaak tussen de vervoerders. Het onderscheid tussen de buitenkant en de binnenkant van de keten is hier alles. Zonder dat onderscheid zou de bescherming van de klant snel worden uitgehold.