Boek 8 Artikel 781 (8:781 BW)

Binnenschepen varen over grenzen heen. Een schip dat in Nederland vaart, kan in een register van een buurland staan ingeschreven, en de rechten die daar zijn gevestigd moeten hier kunnen worden herkend. Dit artikel legt de begrippen vast waarmee de afdeling over rechten op binnenschepen dat grensoverschrijdende verkeer regelt.

Het verdrag en de verdragsstaten

Centraal staat de overeenkomst inzake inschrijving van binnenschepen die in Genève tot stand is gekomen, in de wet aangeduid als het Verdrag van Genève. Een verdragsstaat is een staat waarvoor dat verdrag van kracht is. Een verdragsregister is een register dat buiten Nederland in zo'n verdragsstaat wordt gehouden en dat aan de eisen van het verdrag beantwoordt.

Die begrippen doen serieus werk in de afdeling. Zij bepalen bijvoorbeeld of teboekstelling in Nederland mogelijk is wanneer een schip elders staat ingeschreven, en welke gevolgen een doorhaling in een buitenlands register hier heeft. Zonder die aansluiting zou een schip in twee landen tegelijk kunnen zijn ingeschreven, met tegenstrijdige hypotheken en beslagen als gevolg.

De openbare registers

Met de openbare registers bedoelt de afdeling de registers die het vermogensrecht in Boek 3 aanwijst: de registers die bij het Kadaster worden gehouden en waarin ook onroerende zaken en zeeschepen worden ingeschreven. Voor binnenschepen geldt dus geen apart, los systeem.

Dat is voor de praktijk prettig. Wie de rechtstoestand van een binnenschip wil onderzoeken, komt bij dezelfde bewaarder terecht als bij ander registergoed en kan langs dezelfde weg een uittreksel opvragen, inclusief de vermelding van voorlopige aantekeningen.

• Ga bij een buitenlands schip na of het land een verdragsstaat is.
• Een inschrijving in een verdragsregister blokkeert teboekstelling hier.

- De openbare registers zijn dezelfde als voor andere registergoederen.

In de praktijk

Een Nederlandse ondernemer koopt een binnenschip dat in een buurland te boek staat. Voordat hier iets kan worden ingeschreven, is de vraag of dat land een verdragsstaat is en of het register daar als verdragsregister geldt. Is dat zo, dan bepaalt de afdeling wat er moet gebeuren met de bestaande inschrijving voordat een Nederlandse teboekstelling rechtsgevolg krijgt. Wie die volgorde negeert, loopt het risico dat zijn eigendom of zijn financiering hier niet de bescherming krijgt die hij verwachtte.