Boek 8 Artikel 1212 (8:1212 BW)

Bij vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg staat de stof zelden los in de laadruimte. Zij zit in een container of tankcontainer, en die staat weer op een chassis dat door een trekker wordt voortbewogen. Omdat de aansprakelijkheid aanknoopt bij het voertuig waarin de stof zich bevindt, moet duidelijk zijn welk voertuig dat is. Dit artikel wijst dat aan.

Stapelvervoer

Bevindt een gevaarlijke stof zich in een vervoermiddel dat op zijn beurt aan boord van een voertuig staat, zonder dat de stof uit dat gestapelde vervoermiddel wordt gelost, dan wordt de stof voor die periode geacht zich alleen aan boord van het dragende voertuig te bevinden. De container telt dus niet apart mee zolang de stof daarin blijft.

Een voertuig dat wordt voortbewogen

Wordt een voertuig met een gevaarlijke stof erin voortbewogen door een ander voertuig, dan wordt de stof geacht zich alleen aan boord van dat trekkende voertuig te bevinden. De aansprakelijkheid komt daarmee te liggen bij de exploitant van de eenheid die het geheel in beweging brengt.

Beide regels dienen hetzelfde doel: voorkomen dat er onduidelijkheid of dubbeling ontstaat over de vraag wie exploitant is. Voor de gedupeerde is dat winst, want hij hoeft niet uit te zoeken hoe het samenstel technisch in elkaar zit.

De uitzondering tijdens hulpverlening en preventie

Het derde lid keert beide regels om voor bepaalde handelingen, namelijk die van de personen die artikel 8:1213 BW in zijn vijfde lid onder c, d en e noemt: hulpverleners en degenen die preventieve maatregelen nemen.

• Bij stapelvervoer wordt de stof dan geacht zich juist alleen aan boord van het gestapelde vervoermiddel te bevinden.
• Bij een getrokken voertuig wordt zij geacht zich alleen aan boord van dat getrokken voertuig te bevinden.

- Zo valt er geen gat wanneer juist de exploitant van het dragende of trekkende voertuig hulp verleent of preventieve maatregelen neemt: de gedupeerde houdt dan de exploitant van de andere eenheid als aansprakelijke.

In de praktijk

Een tankcontainer met een aangewezen stof staat op een oplegger die door een trekker wordt voortbewogen. Lekt er onderweg iets, dan geldt de stof als aan boord van de trekkende eenheid en is de exploitant daarvan aansprakelijk. Komt de brandweer ter plaatse en werkt die aan de container zelf om verdere uitstroom te voorkomen, dan verschuift de toerekening voor die handelingen naar het gestapelde vervoermiddel. Tegenover de gedupeerde staat ook dan één aansprakelijke, maar het is een andere: voor schade uit die handelingen moet hij bij de exploitant van de container zijn. Het moment waarop de schade ontstond, bepaalt dus wie hij aanspreekt.