Boek 8 Artikel 925 (8:925 BW)

Bij goederenvervoer over de binnenwateren moet iemand bepalen waar het schip precies gaat liggen om te laden en te lossen. Niet in welke haven, maar aan welke kade, steiger of overslaginstallatie. Artikel 8:925 BW wijst aan wie dat doet en houdt daarbij rekening met de verschillende contractsvormen die in deze sector naast elkaar bestaan.

De hoofdregel

Bij een gewone vervoerovereenkomst is het de vervoerder die de plek van inlading en lossing tijdig aanwijst. Dat past bij zijn rol: hij kent zijn schip, weet welke diepgang en welke afmetingen mogelijk zijn en heeft de contacten in de haven. Het woord tijdig is daarbij het scharnier. Een aanwijzing die zo laat komt dat de afzender zijn belading niet meer kan organiseren, voldoet niet.

Twee uitzonderingen

Bij bevrachting ligt de zeggenschap anders, omdat de bevrachter dan over de vervoerscapaciteit beschikt. Gaat het om tijdbevrachting, dan geldt artikel 8:897 BW. Gaat het om reisbevrachting, dan geldt artikel 8:926 BW, dat de aanwijzing bij de bevrachter legt en daar een reeks waarborgen aan verbindt over de veiligheid van de plek.

• gewone vervoerovereenkomst: de vervoerder wijst aan
• tijdbevrachting: het regime van artikel 8:897 BW

- reisbevrachting: het regime van artikel 8:926 BW

Waarom dit onderscheid ertoe doet

Wie aanwijst, draagt ook de gevolgen van een verkeerde aanwijzing. Ligt de bevoegdheid bij de vervoerder, dan is het zijn probleem als de gekozen kade te ondiep blijkt. Verschuift de bevoegdheid naar de bevrachter, dan staat die ervoor in dat het schip er veilig kan komen, liggen, laden of lossen en er ook veilig weer vandaan kan vertrekken. Dat de plek ook vrij is, garandeert hij niet: is zij bezet, dan is het gevolg alleen dat de laad- en lostijd doorlopen alsof het schip er wel terecht kon. Het artikel is dus meer dan een organisatorische regel; het bepaalt waar het risico van een ongelukkige keuze terechtkomt.

Ook voor de laad- en lostijd is de aanwijzing van belang. Zolang niet duidelijk is waar het schip terecht kan, kan het niet gereed melden, en zonder gereedmelding begint de klok niet te lopen.

In de praktijk

Een verlader boekt vervoer van zand naar een bouwlocatie aan het water. Hij hoort pas op de ochtend van aankomst welke steiger het wordt en heeft dan geen kraan geregeld. Bij een gewone vervoerovereenkomst is dat een probleem van de vervoerder, die te laat aanwees. Heeft de verlader het schip echter voor de reis bevracht, dan is hij het die de plek tijdig had moeten noemen en die ervoor instaat dat het schip daar veilig terecht kan; dat er ook een kraan klaarstaat, is een kwestie van zijn eigen laadorganisatie. Contracteer daarom expliciet welke vorm partijen kiezen; dat ene woord bepaalt de rolverdeling.