Boek 8 Artikel 43 (8:43 BW)

Als vaststaat dat de gecombineerd vervoerder aansprakelijk is maar niet waar de schade is opgekomen, moet nog worden bepaald hoeveel hij betaalt. Elke vervoersvorm kent een eigen begrenzing en die verschillen aanzienlijk. Dit artikel maakt de keuze: gekeken wordt naar de trajecten waarop de omstandigheid kan zijn opgekomen, en van die regimes geldt het regime dat tot het hoogste bedrag leidt.

Hoe de berekening werkt

De toets verloopt in twee stappen:

• Eerst wordt vastgesteld op welke trajecten de oorzaak kán liggen; trajecten waarop de schade aantoonbaar niet kan zijn ontstaan, vallen af.
• Daarna wordt van de overgebleven regelingen de regeling toegepast die de hoogste vergoeding oplevert.

Gevolg van deze keuze is dat de onzekerheid over de schadeplaats voor rekening van de vervoerder komt. Kan hij wel aantonen op welk traject de schade is ontstaan, dan is dit artikel niet meer aan de orde en geldt de regeling van dat traject (artikel 8:41 BW).

Ruim geformuleerd

De bepaling ziet niet alleen op beschadiging en geheel of gedeeltelijk verlies, maar ook op vertraging en op enig ander schadeveroorzakend feit. Daardoor sluit zij aan bij het volledige palet aan schadeposten dat in het vervoerrecht kan spelen, en ontstaat er geen gat voor schade die niet als verlies of beschadiging is te benoemen.

Dwingend recht

Ook van dit artikel kan niet worden afgeweken: een beding dat dat toch doet, is nietig. Samen met de aansprakelijkheidsregel van artikel 8:42 BW vormt het de regeling voor multimodale schade waarvan de plaats onbekend is. Voor de vervoerder betekent dit dat hij de uitkomst niet met voorwaarden kan sturen, wel met organisatie: documentatie op elk overslagpunt.

In de praktijk

Een zending reist over de weg en per spoor en komt beschadigd aan zonder dat duidelijk is waar het misging. Levert het wegregime een hogere vergoeding op dan het spoorregime, dan wordt naar het wegregime afgerekend. Voor een verlader met kostbare, lichte goederen is dat belangrijk om te weten bij het inkopen van vervoer: bij multimodale zendingen kan een goed gedocumenteerde overslag het verschil maken tussen een limiet die de schade dekt en een die dat niet doet.