Boek 8 Artikel 178 (8:178 BW)

Wie namens een rederij naar buiten treedt, moet duidelijk zijn. Dit artikel wijst die rol toe aan de boekhouder. Is er een boekhouder aangesteld, dan is hij bevoegd om voor de rederij met derden te handelen en haar te vertegenwoordigen in alles wat de normale exploitatie van het schip meebrengt, en wel met uitsluiting van ieder lid afzonderlijk.

Exclusief, en beperkt tot de normale exploitatie

Twee elementen springen eruit. Ten eerste de woorden 'met uitsluiting van ieder lid der rederij': zolang er een boekhouder is, kan een individueel lid de rederij niet naast hem binden in zaken van de normale exploitatie. Ten tweede reikt de bevoegdheid tot de normale exploitatie. Bunkeren, bemannen, bevrachten en gewoon onderhoud vallen daaronder; beslissingen die daarbuiten vallen niet.

• Alles wat het varen en verdienen van het schip meebrengt.

- Niet: handelingen die de gewone exploitatie te buiten gaan.

Beperkingen tegenover derden

Voor derden geldt een regeling die aansluit bij het handelsregister. Is de rederij ingeschreven, dan kunnen beperkingen van de bevoegdheid van de boekhouder niet worden tegengeworpen aan derden die daarvan niet wisten, tenzij die beperkingen uit het register blijken. Is de rederij niet ingeschreven, dan werken beperkingen alleen tegenover derden die ze kenden.

Wat de derde moet doen

Bij een ingeschreven rederij is het register de bron die een derde kan raadplegen; een beperking die daar staat, kan hem worden tegengeworpen, ook als hij het register niet heeft ingezien. Een beperking die alleen in interne afspraken tussen de leden is vastgelegd, werkt tegen hem alleen als hij haar kende. Bij een niet ingeschreven rederij is steeds de feitelijke bekendheid van de derde beslissend.

De verplichtingen van de reder

Het derde lid legt de boekhouder een eigen plicht op: hij moet alle verplichtingen nakomen die de wet aan de reder oplegt. Het gaat om wettelijke verplichtingen die zich tot de reder richten, in dit boek en in andere regelgeving. Met de aanvaarding van de functie komt de nakoming van die verplichtingen voor het betrokken schip dus ook bij de boekhouder te liggen. Over de aansprakelijkheid van de leden voor de verbintenissen van de rederij bevatten andere artikelen van deze afdeling een eigen regeling.

Het voorbehoud voor rompbevrachting

Het eerste lid geldt onverminderd artikel 8:360 lid 1 BW. Dat artikel verbindt de reder hoofdelijk naast een rompbevrachter aan rechtshandelingen van die laatste die er rechtstreeks toe strekken het schip in bedrijf te brengen of te houden. Is het schip van de rederij in rompbevrachting gegeven, dan blijft die regel dus onverkort gelden naast de bevoegdheid van de boekhouder.

In de praktijk

Een bevrachter sluit een overeenkomst met de boekhouder van een rederij, zonder te weten dat de leden hem intern hebben beperkt. Staat die beperking niet in het handelsregister en kende de bevrachter haar niet, dan kan de rederij zich er niet op beroepen. Bij een ingeschreven rederij is het handelsregister dus de plaats waar beperkingen van de bevoegdheid van de boekhouder kenbaar worden gemaakt en waar een wederpartij ze kan nagaan.