Boek 8 Artikel 622 (8:622 BW)

Bij aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen is één vraag steeds beslissend: aan boord van welk schip bevindt de stof zich? Daarvan hangt af wie als reder wordt aangesproken. In de moderne vaart is dat niet altijd eenvoudig te zeggen, omdat vervoermiddelen op elkaar worden gestapeld en schepen elkaar slepen of duwen. Dit artikel geeft daarvoor twee toewijzingsregels.

Stapelvervoer

Zit een gevaarlijke stof in een vervoermiddel dat zelf aan boord van een schip staat, bijvoorbeeld in een tankcontainer of in een opgelegde trailer, dan wordt de stof geacht zich uitsluitend aan boord van dat schip te bevinden, zolang zij niet uit dat gestapelde vervoermiddel wordt gelost. De stof wordt dus toegerekend aan het zeeschip en niet aan de container of trailer waarin zij zit.

Daarop maakt de wet een uitzondering voor de handelingen die in artikel 8:623 vijfde lid BW onder c, d en e zijn bedoeld: gedurende die handelingen wordt de stof juist geacht zich alleen aan boord van het gestapelde vervoermiddel te bevinden. Het aanknopingspunt verschuift dan dus tijdelijk naar het vervoermiddel zelf.

Slepen en duwen

De tweede regel gaat over samenstellen op het water. Bevindt een gevaarlijke stof zich in een schip dat door een ander schip of een binnenschip wordt gesleept, of dat wordt voortbewogen door een schip of binnenschip dat er hecht mee in een eenheid is gekoppeld, dan wordt de stof geacht zich alleen aan boord van het eerstgenoemde schip te bevinden. De stof blijft dus toegerekend aan het vaartuig waarin zij ligt.

Voor een duwboot of sleper betekent dit dat het enkele feit dat hij de kracht levert, hem niet tot drager van het risico van de stof maakt. Voor de eigenaar van het gesleepte of geduwde schip betekent het dat hij dat risico niet kan afschuiven op wie hem voortbeweegt.

• Bepaal aan de hand van deze regels wie als reder het aanspreekpunt is.
• Let op het moment waarop het gestapelde vervoermiddel bij bepaalde handelingen zelf het aanknopingspunt wordt.

- Bij duwstellen en slepen blijft de stof horen bij het vaartuig waarin zij zich bevindt.

In de praktijk

Een zeeschip vervoert trailers met tankcontainers aan boord. Lekt een van die containers tijdens de zeereis, dan wordt de stof geacht aan boord van het zeeschip te zijn en is de reder daarvan het adres. Gaat het om hulp aan het schip, aan de zaken aan boord of aan de opvarenden, of om het nemen van preventieve maatregelen, dan schuift het aanknopingspunt naar de trailer zelf op. Wordt een zeeschip met een gevaarlijke stof aan boord door een zeesleper naar een reparatiewerf gesleept en ontstaat er onderweg een lekkage, dan wordt de stof geacht zich aan boord van het gesleepte schip te bevinden; de reder van dat schip is het aanspreekpunt, niet die van de sleper. Voor verzekeraars is dit onderscheid bepalend voor de vraag welke polis wordt aangesproken.