Boek 8 Artikel 991 (8:991 BW)

Een schip wordt niet altijd ingezet om iets of iemand te verplaatsen. Er zijn drijvende werkplatforms, meetschepen, duikondersteuningsvaartuigen, drijvende podia en tal van andere toepassingen. Artikel 8:991 BW geeft een regeling voor de overeenkomst waarbij een schip voor zulke doeleinden ter beschikking wordt gesteld op binnenwateren.

Wat er precies onder valt

Het gaat om terbeschikkingstelling van een schip, anders dan bij wijze van rompbevrachting, uitsluitend op binnenwateren, en wel voor andere doeleinden dan het aan boord opslaan of het vervoeren van zaken of personen. Drie afbakeningen dus: geen rompbevrachting, alleen binnenwateren, en niet gericht op opslag of vervoer. Wat overblijft is een restcategorie die niettemin economisch belangrijk is.

Welke regels gelden

De wet schrijft voor deze overeenkomst geen eigen stelsel, maar verklaart bestaande regels van overeenkomstige toepassing: de bepalingen over avarij-grosse en de bepalingen van deze titel. Betreft het een zeeschip dat op binnenwateren wordt ingezet, dan gelden daarnaast de artikelen 8:361 tot en met 8:366 BW van overeenkomstige toepassing.

• avarij-grosse blijft van belang, ook zonder ladingbelang
• de exploitatiebepalingen van deze titel gelden naar analogie

- voor een zeeschip komt een extra reeks bepalingen erbij

Contractsvrijheid

Het tweede lid geeft partijen uitdrukkelijk de vrijheid om in hun onderlinge verhouding van de toepasselijk verklaarde bepalingen af te wijken. Dat past bij het karakter van deze overeenkomsten: er is hier geen zwakkere partij die bescherming behoeft, maar twee professionele contractanten die weten wat zij afspreken. De doorgeschakelde regels vormen dus een vangnet voor wat niet is geregeld.

Dat maakt zorgvuldig contracteren des te belangrijker. Wie niets afspreekt, valt terug op regels die zijn geschreven met vervoer in gedachten en die niet altijd naadloos passen bij een drijvend werkeiland.

In de praktijk

Een aannemer huurt een ponton met opbouw voor werkzaamheden aan een brug, zonder dat er iets wordt vervoerd of opgeslagen. Voor de vraag wat er geldt als er schade ontstaat of als er kosten in het gemeenschappelijk belang worden gemaakt, wijst dit artikel de weg naar de bepalingen van deze titel en naar avarij-grosse. Verstandig is om vooraf vast te leggen wie verantwoordelijk is voor de bemanning, voor verzekering en voor stilligtijd; die punten zijn met een enkele contractbepaling helderder te regelen dan met een schakelbepaling.