Boek 8 Artikel 171 (8:171 BW)

Een rederij bestaat uit de gezamenlijke eigenaren van een zeeschip. Zij moeten samen beslissen, en dit artikel bepaalt hoe dat gaat. Het uitgangspunt is eenvoudig: alle besluiten die de aangelegenheden van de rederij betreffen, worden genomen bij meerderheid van stemmen.

Stemmen naar aandeel

De stemverhouding is gekoppeld aan de omvang van het aandeel. Het kleinste aandeel geeft één stem; ieder groter aandeel geeft zoveel stemmen als het kleinste aandeel daarin is begrepen. Zo telt kapitaal, en niet het aantal hoofden. Wie voor de helft eigenaar is, heeft dus een navenant zwaardere stem dan wie een klein deel houdt.

• Meerderheid van stemmen is de hoofdregel.

- De stemkracht volgt de omvang van het aandeel in het schip.

Wanneer iedereen het eens moet zijn

Voor vier categorieën besluiten is eenstemmigheid vereist. Het gaat om het aanstellen van een boekhouder die geen lid van de rederij is, om het uitbreiden van diens bevoegdheid buiten de grenzen die artikel 8:178 BW stelt, om het voor langer dan zes maanden aangaan van een romp- of tijdbevrachting of van een overeenkomst als bedoeld in artikel 8:531 BW of artikel 8:991 BW, en om ontbinding van de rederij tijdens een lopende vervoerovereenkomst, een lopende terbeschikkingstelling van het schip of een lopende visreis.

Waarom juist die besluiten

Alle vier raken zij de kern van het eigendom. Zij zetten het schip voor lange tijd vast, brengen het beheer buiten de kring van eigenaren of breken lopende verplichtingen af. Zulke stappen mogen niet door een meerderheid worden doorgedrukt tegen de wil van een mede-eigenaar in, omdat zij zijn investering rechtstreeks raken.

Als het vastloopt

Blokkeert de stemverhouding de exploitatie, dan is er een uitweg via de rechter: die kan op verzoek de verkoop van het schip bevelen. Ook kent de wet een uitkoopregeling voor het lid dat tegen bepaalde zware besluiten heeft gestemd. De besluitvorming is daarmee wel gestroomlijnd, maar niet zonder tegenwicht.

In de praktijk

Drie eigenaren met ongelijke aandelen willen het schip voor twee jaar in tijdbevrachting geven. Dat besluit vraagt eenstemmigheid: de grootste eigenaar kan het niet alleen doordrukken. Wordt daarentegen besloten over een gewone reparatie of over de inzet op een bepaalde route, dan volstaat een meerderheid. Wie in een rederij stapt, doet er goed aan vooraf te kijken hoe de stemverhoudingen liggen.