Boek 8 Artikel 934 (8:934 BW)

Beëindiging na vergaan of zware beschadiging van het binnenvaartschip

Behalve in geval van tijd- of reisbevrachting is de vervoerder wanneer, nadat de inlading een aanvang heeft genomen, het schip vergaat of zodanig beschadigd blijkt te zijn, dat het herstel, nodig voor de uitvoering van de overeenkomst, niet zonder ingrijpende maatregel mogelijk is, na lossing van de zaken bevoegd de overeenkomst te beëindigen, mits hij dit zo spoedig mogelijk doet; een maatregel tot herstel, die lossing van de gehele lading noodzakelijk maakt, wordt daarbij vermoed een ingrijpende maatregel te zijn.
Vermoed wordt dat het vergaan of de beschadiging van het schip is te wijten aan een omstandigheid, die voor rekening van de vervoerder komt; voor rekening van de vervoerder komen die omstandigheden, die in geval van beschadiging van door hem vervoerde zaken voor zijn rekening komen.
De vervoerder verwittigt, zo mogelijk, de afzender, de geadresseerde en degeen aan wie hij volgens de bepalingen van een mogelijkerwijs afgegeven cognossement bericht van gereedheid tot lossen moet zenden.
Het vijfde, het zesde en het zevende lid van artikel 914 zijn van toepassing.

Toelichting

Gaat er bij goederenvervoer over de binnenwateren iets ernstigs mis met het schip nadat het laden is begonnen, dan kan de reis onmogelijk worden. Artikel 8:934 BW regelt wat er dan met de vervoerovereenkomst gebeurt bij gewoon vervoer, dus buiten tijd- en reisbevrachting om. De vervoerder krijgt een uitweg, maar hij moet die snel nemen en hij komt niet zomaar van zijn aansprakelijkheid af.

Wanneer beëindigen mag

Twee situaties geven het recht: het schip vergaat, of het blijkt zo beschadigd dat het herstel dat voor de uitvoering van de overeenkomst nodig is niet mogelijk is zonder een ingrijpende maatregel. Voor die laatste eis geeft de wet een hulpmiddel: een herstel waarvoor de hele lading moet worden gelost, wordt vermoed ingrijpend te zijn. De vervoerder mag beëindigen na lossing van de zaken en moet dat zo spoedig mogelijk doen. Talmen kost hem het recht.

Het vermoeden dat tegen de vervoerder werkt

Beëindiging is geen vrijbrief. Het tweede lid vermoedt dat het vergaan of de beschadiging is te wijten aan een omstandigheid die voor rekening van de vervoerder komt. Welke omstandigheden dat zijn, wordt bepaald door dezelfde maatstaf die geldt als vervoerde zaken beschadigd raken. De vervoerder die zich wil vrijpleiten, moet dus aannemelijk maken dat de oorzaak buiten zijn risicosfeer lag.

de overeenkomst kan eindigen zonder dat de aansprakelijkheid verdwijnt
het bewijsrisico over de oorzaak ligt bij de vervoerder

- de maatstaf is dezelfde als bij gewone ladingschade

Wie moet worden gewaarschuwd

Het derde lid verplicht de vervoerder om zo mogelijk te waarschuwen: de afzender, de geadresseerde en degene aan wie hij volgens een eventueel afgegeven cognossement bericht van losgereedheid moet zenden. Zo weten de ladingbelanghebbenden dat zij zelf maatregelen moeten nemen, bijvoorbeeld om vervangend vervoer te regelen of de lading te laten opslaan.

De afwikkeling

Voor de afrekening verwijst het vierde lid naar drie leden van artikel 8:914 BW, het artikel over gevaarlijke zaken. Daaruit komen de vermoedens over de staat van de lading bij het einde van de overeenkomst, de regeling over waardevermindering wanneer de zaken niet of alsnog naar de bestemming worden gebracht, en de toepassing van de gewone afleveringsregels op de feitelijke aflevering. De wetgever hergebruikt dus een bestaand afwikkelingsmodel in plaats van een nieuw te schrijven.

In de praktijk

Een schip loopt tijdens het laden schade op aan de bodem en kan alleen worden gerepareerd als het hele ruim weer leeg is. De vervoerder mag de overeenkomst dan beëindigen, maar pas nadat de zaken zijn gelost en alleen als hij dat zo spoedig mogelijk doet. Daarnaast moet hij, voor zover dat mogelijk is, de afzender, de geadresseerde en de in een cognossement aangewezen persoon inlichten; dat inlichten is een zelfstandige verplichting en geen voorwaarde voor de geldigheid van de beëindiging. De afzender staat daarmee niet met lege handen: hij kan de vervoerder aanspreken, want de oorzaak wordt vermoed in diens sfeer te liggen. Verstandig is om de staat van de lading bij het lossen meteen vast te leggen, want die vaststelling bepaalt hoe de vermoedens over verlies en waardevermindering uitpakken.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst