Boek 8 Artikel 889 (8:889 BW)

Voor het goederenvervoer over binnenwateren bestaat naast de Nederlandse regeling een internationaal verdrag: het Verdrag van Boedapest inzake de overeenkomst voor het vervoer van goederen over de binnenwateren, kortweg het CMNI-verdrag. Dit artikel geeft partijen de mogelijkheid daarvoor te kiezen.

Een keuze, geen automatisme

Het staat partijen vrij af te spreken dat hun vervoer wordt beheerst door het verdrag in plaats van door de wettelijke afdelingen over goederenvervoer over binnenwateren en de daarbij horende regeling elders in dit boek. Maken zij die afspraak niet, dan geldt gewoon de wettelijke regeling.

De keuze moet dus uitdrukkelijk worden gemaakt. In de praktijk gebeurt dat in de vervoerovereenkomst of via de toepasselijke algemene voorwaarden of standaardcondities. Het is verstandig die keuze ondubbelzinnig te formuleren, omdat zij het hele aansprakelijkheidsregime van de reis bepaalt.

Waarom kiezen

Voor vervoer tussen landen die het verdrag hebben aanvaard, werkt het verdrag al uit zichzelf. De keuze van dit artikel heeft daarom vooral betekenis voor vervoer dat niet al door het verdrag wordt beheerst, in het bijzonder binnenlands vervoer: Nederland heeft bij de bekrachtiging opengesteld dat partijen het verdragsregime ook daarop van toepassing verklaren. Zo kan een onderneming op al haar reizen met hetzelfde regime werken.

Belangrijk is verder dat de keuze het hele traject raakt en niet alleen de aansprakelijkheid voor ladingschade. Ook onderwerpen als de inhoud van het vervoerdocument, de positie van de geadresseerde en de termijnen waarbinnen moet worden geklaagd of gedagvaard, worden dan door het gekozen stelsel bepaald.

Wat de keuze inhoudelijk betekent, hangt af van de bepalingen van het verdrag zelf. Wie de keuze overweegt, moet die bepalingen dus kennen; dit artikel zegt alleen dat de keuze mag worden gemaakt, niet wat zij oplevert.

• Leg een keuze voor het verdrag uitdrukkelijk in de overeenkomst vast.
• Bepaal vooraf welk regime bij uw type reizen het beste past.

- Zonder keuze geldt de wettelijke regeling van dit boek.

In de praktijk

Een binnenvaartondernemer die vaste ritten tussen Rotterdam en het Duitse achterland uitvoert, neemt in zijn contracten een keuze voor het verdrag op. Bij een ladingschade weten alle betrokkenen dan meteen welk regime geldt, ongeacht waar het incident plaatsvond. Ook voor zijn binnenlandse ritten kan hij die keuze maken, zodat er op zijn hele vaarplan één stelsel geldt. Verladers doen er goed aan te controleren welke keuze in de aangeboden voorwaarden staat; het verschil kan bij een claim aanzienlijk zijn.