Boek 8 Artikel 80 (8:80 BW)

Naast het goederenvervoer regelt Boek 8 het vervoer van mensen. Dit artikel geeft de kernomschrijving voor de algemene afdeling daarover: de vervoerder verbindt zich tegenover zijn wederpartij om een of meer personen, de reizigers, te vervoeren. Op die ene zin bouwt de rest van de afdeling voort, met daarin de aansprakelijkheid van de vervoerder voor dood of letsel van de reiziger.

Wie is reiziger, wie is wederpartij

De wet onderscheidt de contractspartij van de reiziger. Dat is geen woordspel: wie een reis boekt hoeft niet zelf mee te gaan. Een sportclub die busvervoer regelt voor haar jeugdteam, een hotel dat met een vervoerder afspreekt dat gasten van het station worden opgehaald, een school die een boottocht voor een klas bespreekt: telkens is er een wederpartij die de overeenkomst sluit en zijn er reizigers die feitelijk worden vervoerd. Reiziger en wederpartij kunnen ook samenvallen, zoals bij iemand die voor zichzelf een kaartje koopt.

• Vervoerder: verbindt zich tot het vervoer van personen.

- Reiziger: de persoon die op grond van die overeenkomst wordt vervoerd.

Wat er buiten valt

Het tweede lid maakt een uitzondering: de overeenkomst van personenvervoer zoals omschreven in artikel 8:100 BW is geen personenvervoer in de zin van deze afdeling. Die afgrenzing is nodig omdat Boek 8 voor bepaalde vormen van vervoer van personen een eigen, aparte regeling kent. Wie een casus beoordeelt, moet dus eerst nagaan of hij in de algemene afdeling zit of in die bijzondere regeling.

Verhouding tot de bijzondere titels

Ook hier geldt de systematiek van dit boek: zee, binnenvaart, weg en lucht hebben elk een eigen regeling voor het vervoer van personen, met eigen aansprakelijkheidsregels en eigen termijnen. De algemene afdeling geeft het raamwerk en is van belang waar een bijzondere regeling ontbreekt. De vervoersvorm bepaalt dus welke bepalingen concreet gelden.

Waarom de omschrijving ruim is

De definitie vraagt niet om betaling en niet om een kaartje. Ook gratis vervoer op grond van een afspraak valt eronder, zolang de vervoerder zich verbond personen te vervoeren. Dat is van belang bij bedrijfsvervoer, bij groepsreizen en bij vervoer dat als onderdeel van een andere dienst wordt aangeboden.

In de praktijk

Een bedrijf huurt een kabelbaan af om personeel naar een bergrestaurant te brengen. Er is één wederpartij, het bedrijf, en een groep reizigers. Raakt onderweg een medewerker gewond, dan is hij reiziger, ook al heeft hij het contract niet zelf gesloten. Langs welke weg hij de vervoerder kan aanspreken, hangt mede af van het feit dat hij zelf geen partij bij de overeenkomst is. Omdat dit vervoer in dit boek geen eigen afdeling heeft, geldt de algemene regeling; was hetzelfde gezelschap met een gehuurde touringcar gegaan, dan zou de afdeling over personenvervoer over de weg van toepassing zijn. Vastlegging vooraf van wie als vervoerder optreedt en om welke vervoersvorm het gaat, voorkomt later discussie.