Boek 8 Artikel 161 (8:161 BW)

De rederij kent geen toelatingsprocedure en geen uittredingsregeling. Dit artikel koppelt het lidmaatschap volledig aan de eigendom: iedere mede-eigenaar van het zeeschip is van rechtswege lid, en houdt iemand op eigenaar te zijn, dan eindigt zijn lidmaatschap eveneens van rechtswege.

Automatisch, zonder tussenkomst

Er is geen besluit van de andere leden nodig en geen ballotage. Wie een aandeel in het schip verwerft, treedt daarmee toe; wie zijn aandeel overdraagt, treedt daarmee uit. Dat past bij het karakter van de rederij: zij is geen vereniging van personen maar een samenwerkingsvorm die op de gezamenlijke eigendom van één schip berust.

• Verkrijgen van een aandeel: lidmaatschap ontstaat.

- Overdracht, verkoop of executie: lidmaatschap eindigt.

Gevolgen voor de overdracht

Omdat het lidmaatschap de eigendom volgt, is de overdracht van een scheepsaandeel tegelijk een wisseling binnen de rederij. De verkrijger stapt in de rechten en verplichtingen die aan het lidmaatschap zijn verbonden. Voor de andere leden betekent dit dat zij een nieuwe partner kunnen krijgen zonder dat zij daarover zelf iets te zeggen hebben, tenzij zij daarover onderling afspraken hebben gemaakt.

Wat er niet mee wordt geregeld

De bepaling zegt niets over wat er met openstaande verplichtingen gebeurt bij een wisseling, en evenmin over de bevoegdheid om het aandeel over te dragen. Die vragen worden elders in de regeling van de rederij en in het algemene vermogensrecht beantwoord. Ook de verhouding tot de boekhoudend reder, die het beheer voert, blijft hier buiten beeld.

Lidmaatschap los van de omvang van het aandeel

Het lidmaatschap is gekoppeld aan de hoedanigheid van mede-eigenaar, niet aan de omvang van het aandeel. Hoe de zeggenschap binnen de rederij is verdeeld, volgt uit de overige bepalingen van deze afdeling. Dit artikel bepaalt alleen wie er aan tafel zit en wanneer iemand die plaats verliest.

In de praktijk

Een van de mede-eigenaren van een zeeschip verkoopt zijn aandeel aan een investeerder. Op het moment dat de eigendom overgaat, verliest hij zijn lidmaatschap en wordt de koper lid. Van die koppeling kan niet worden afgeweken: een beding waarbij van dit artikel wordt afgeweken is nietig, zodat een afspraak die de verkrijger buiten het lidmaatschap houdt geen werking heeft. Wie invloed wil op wie er in de rederij komt, kan hoogstens onderling afspraken maken over de overdracht van het aandeel zelf. Voor de registratie betekent dit dat een tijdige inschrijving van een overdracht van belang is.