Boek 8 Artikel 827 (8:827 BW)

Een varend schip maakt schulden: bunkers, proviand, havengeld, reparaties, verzekeringen. Wie daaraan meewerkt, houdt het schip in bedrijf en dus in waarde. Dit artikel geeft die schuldeisers een voorrecht, zij het met een bescheidener plaats in de rangorde dan de voorrechten die boven de hypotheek gaan.

Welke vorderingen

Het gaat om aanspraken die hun oorsprong vinden in rechtshandelingen waaraan de eigenaar, de scheepshuurkoper of een bevrachter gebonden is en die er direct toe dienen het schip in de vaart te brengen of te houden. Wie een verklaring in ontvangst neemt, verricht daarmee eveneens zo'n rechtshandeling. Daarnaast vallen eronder de aanspraken tegen degene die volgens de vervoersbepalingen van dit boek als vervoerder heeft te gelden.

Verder noemt de wet twee categorieën die met aansprakelijkheid te maken hebben: vorderingen die op grond van de aanvaringsregeling voor zeeschepen of die voor binnenschepen op de eigenaar rusten, en bepaalde vorderingen die elders in dit boek op de eigenaar rusten. De regeling geldt niet voor een binnenschip in aanbouw.

De plaats in de rij

Deze vorderingen gaan vóór alle andere wettelijke voorrechten, maar zij komen ná de sterke scheepvaartvoorrechten, ná de hypotheek, ná enkele met name genoemde andere vorderingen en ná de vordering van een pandhouder. Onderling staan zij in gelijke rang en worden zij naar evenredigheid voldaan.

Die positie weerspiegelt een afweging. Leveranciers en dienstverleners verdienen bescherming, maar niet zoveel dat de financiering van schepen onmogelijk wordt. Voor hen betekent het dat het voorrecht in een executie vaak alleen soelaas biedt als de opbrengst ruim is.

Aansluiting op de overige regels

Op deze vorderingen zijn de bepalingen over rente en kosten, over de uitbreiding tot blijvend verbonden zaken en over exploitatie door een ander van toepassing. Voor de vorderingen uit de beide aanvaringsregelingen, die voor zeeschepen en die voor binnenschepen, geldt bovendien het zaaksgevolg, zodat die het schip volgen. De algemene bepaling uit Boek 3 over zaaksvervanging is niet van toepassing.

• Ga na of uw vordering rechtstreeks strekt tot het in bedrijf houden van het schip.
• Reken erop dat hypotheek en de sterke voorrechten vóór u gaan.

- Onderling delen deze schuldeisers naar evenredigheid.

In de praktijk

Een bunkerbedrijf levert brandstof aan een binnenschip en blijft onbetaald. Bij een latere executie heeft het een voorrecht, maar het staat achter de bank en achter de bemanning. Blijft er na hen niets over, dan is het voorrecht in dit geval een papieren recht. Leveranciers werken daarom vaak met vooruitbetaling of met korte betalingstermijnen; het voorrecht is een vangnet, geen vervanging voor kredietbeheer.