Boek 8 Artikel 994 (8:994 BW)

Tussen opslag en vervoer zit een tussenvorm die in de binnenvaart veel voorkomt: een schip dat eerst als drijvende opslag dient en waarvan de bevrachter later kan beslissen dat het toch moet gaan varen. Artikel 8:994 BW geeft die combinatie een eigen naam en een eigen regime.

Wat de overeenkomst inhoudt

De ene partij, de vervrachter, stelt een schip beschikbaar aan de andere partij, de bevrachter, voor gebruik dat zich volledig op de binnenwateren afspeelt; rompbevrachting valt er uitdrukkelijk buiten. Het bijzondere zit in het keuzerecht: de bevrachter mag het schip laten liggen, of het na een tijd van liggen alsnog laten varen. Hij hoeft dus niet vooraf te beslissen wat het wordt.

Voor een handelaar is dat aantrekkelijk. Hij kan een partij aan boord houden terwijl hij een koper zoekt, en zodra die is gevonden, meteen laten varen naar de gewenste bestemming zonder eerst te lossen en opnieuw te laden.

• het schip blijft onder de vervrachter; het is geen rompbevrachting
• de bevrachter kiest of en wanneer er wordt gevaren

- de overeenkomst speelt zich uitsluitend op binnenwateren af

Twee regimes in één overeenkomst

Het tweede lid splitst de rechtsgevolgen. Voor de periode van liggen geldt wat over de ligovereenkomst is bepaald, met alles wat daarbij hoort: de ligprijs, de regels over beëindiging van de ligtijd en de opzegging. Zodra er wordt gevaren, gelden de bepalingen over avarij-grosse en de bepalingen van deze titel van overeenkomstige toepassing, en bij een zeeschip daarnaast de artikelen 8:361 tot en met 8:366 BW.

Die splitsing volgt het karakter van de fase. Stilliggende opslag stelt andere vragen dan een reis; door per fase het passende stelsel te laten gelden, hoeven partijen niet één regime te kiezen dat op de andere fase slecht past.

Wat er bij de overgang gebeurt

De overgang van liggen naar varen is het scharnierpunt. De artikelen die hierop volgen werken dat uit: hoe de vervrachter de ligtijd kan beëindigen, wat er geldt als de bevrachter maar gedeeltelijk lost en toch wil varen, en wat er gebeurt als de reis niet kan beginnen. Dit artikel legt daarvoor de basis door beide fasen in één overeenkomst te erkennen.

In de praktijk

Een handelaar laat een partij grondstoffen in een schip laden en houdt het schip weken aan de kade terwijl hij op een betere prijs wacht. Zodra hij verkoopt, geeft hij de opdracht om te varen. Tot dat moment betaalt hij de ligprijs; daarna gelden de vervoerregels. Wie zo'n contract sluit, spreekt vooraf af hoe de prijs voor beide fasen wordt berekend en hoeveel tijd de vervrachter krijgt om de reis te beginnen.