Boek 8 Artikel 1830 (8:1830 BW)

Dit artikel regelt de verjaring van twee samenhangende vorderingen bij avarij-grosse. Avarij-grosse is de figuur waarbij opofferingen en kosten die bewust zijn gemaakt om schip en lading gezamenlijk te redden, over alle belanghebbenden worden omgeslagen. Het gaat om de vordering tot berekening en omslag daarvan en om de vordering tot benoeming van een dispacheur, de deskundige die die berekening opstelt.

Termijn en beginmoment

Beide vorderingen verjaren door verloop van één jaar. De termijn begint met de aanvang van de dag volgend op de dag van het einde van de onderneming. Onder onderneming wordt hier de reis verstaan waarin de avarij-grosse zich voordeed. Er wordt dus niet aangeknoopt bij het moment van de opoffering zelf, maar bij het eind van de reis.

• Het gaat om de vordering tot berekening en omslag van de avarij-grosse.
• En om de vordering tot benoeming van een dispacheur daarvoor.

- Beide verjaren in één jaar vanaf de dag na het einde van de onderneming.

Als er hulploon in zit

Het derde lid regelt het geval dat de avarij-grosse geheel of gedeeltelijk uit hulploon bestaat. Wordt de vordering tot betaling van dat hulploon weliswaar tijdig ingesteld maar pas na negen maanden gerekend vanaf het begin van de jaartermijn, dan verjaren de vorderingen tot berekening en omslag pas drie maanden na het instellen van die hulploonvordering.

Wat het derde lid vereist

De bijzondere regel geldt alleen als drie voorwaarden samen zijn vervuld:

• de avarij-grosse bestaat geheel of gedeeltelijk uit hulploon;
• de vordering tot betaling van dat hulploon is tijdig ingesteld, dat wil zeggen binnen de termijn waarvoor de wettekst verwijst naar de artikelen 1820 en 1823 van dit boek;
• zij is pas ingesteld na negen maanden, gerekend vanaf de aanvang van de dag volgend op die waarop de jaartermijn van het eerste lid aanving.

Ontbreekt een van deze voorwaarden, dan blijft het bij de gewone jaartermijn. Zijn zij alle vervuld, dan verjaren de vorderingen van het eerste lid door verloop van drie maanden vanaf de aanvang van de dag volgend op het instellen van de hulploonvordering.

In de praktijk

Na een brand aan boord wordt lading overboord gezet om schip en rest te redden, en er is ook een berger ingeschakeld. De belanghebbenden willen een dispacheur laten benoemen. Hun termijn loopt vanaf het einde van de reis. Blijkt de hulploonvordering laat te worden ingesteld, dan krijgen zij daarna nog drie maanden. Voor de belanghebbenden zijn dus twee termijnen van belang: die voor de berekening en omslag en die voor de hulploonvordering.