Boek 8 Artikel 896 (8:896 BW)

Naast de plicht om de lading onbeschadigd ter bestemming te brengen, die in artikel 8:895 BW staat, geldt een tweede verplichting: de vervoerder moet de zaken die hij ten vervoer heeft ontvangen, zonder vertraging vervoeren. Het artikel gaat dus niet over de staat van de lading, maar over het tijdsverloop van het vervoer.

Wat zonder vertraging betekent

De wet noemt geen termijn. Vaartijden hangen af van de route, van waterstanden, van sluispassages en van de aard van het schip. De maatstaf is daarom relatief: het vervoer moet plaatsvinden binnen de tijd die daarvoor redelijkerwijs nodig is, gelet op de omstandigheden van de reis.

Hebben partijen wel een termijn afgesproken, dan geldt die. In de binnenvaart wordt vaak gewerkt met een verwachte aankomstdatum of met een laad- en losvenster; overschrijding daarvan is dan het aanknopingspunt.

Verhouding tot de aansprakelijkheid

De bepaling staat uitdrukkelijk naast de hoofdverplichting tot onbeschadigde aflevering. Vertraging is een zelfstandige tekortkoming, ook als de lading in perfecte staat aankomt. Elders in deze afdeling wordt vertraging onder het begrip beschadiging gebracht, zodat de ontheffingsgronden en de begrenzingen die daar gelden ook op vertragingsschade van toepassing zijn. Ook bij vertraging kan de vervoerder zich dus beroepen op een omstandigheid die een zorgvuldig vervoerder niet had kunnen vermijden. Extreem laag water, een gestremde sluis of een ongeval verderop in het vaarwater zijn situaties waarin die vraag zich voordoet.

Ook de begrenzing van de aansprakelijkheid in artikel 8:905 BW noemt deze verplichting uitdrukkelijk: de bedragen die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld, gelden voor de aansprakelijkheid uit artikel 8:895 BW en uit dit artikel. Hoe het maximum voor een vordering wegens vertraging wordt berekend, volgt uit die nadere regeling; wie vertragingsschade claimt, moet daarin dus nagaan welke grens voor zijn vordering geldt.

Wat de vervoervoorwaarden kunnen regelen

Het nietigheidsverbod van artikel 8:902 BW is gekoppeld aan de aansprakelijkheid ingevolge artikel 8:895 BW. Dit artikel komt in die bepaling niet voor, zodat de vervoervoorwaarden voor de aansprakelijkheid wegens vertraging een eigen regeling kunnen geven. Bij een vertragingsclaim zijn die voorwaarden daarom een eerste aanknopingspunt.

• Schriftelijk vastgelegde laad- en losvensters maken duidelijk welke termijn geldt.
• Een melding van oponthoud onderweg aan de ladingbelanghebbenden legt vast wanneer het begon.

- Gegevens over stremmingen, waterstanden en wachttijden met tijdstippen helpen bij het bewijs.

In de praktijk

Een verlader rekent op aanvoer van grondstoffen voor een productielijn die anders stilvalt. Het schip loopt drie dagen vertraging op door een storing aan de eigen motor. Of de vervoerder zich dan op een onvermijdbare omstandigheid kan beroepen, hangt af van wat hij kan aantonen over onderhoud en oorzaak van de storing. Wordt de vertraging veroorzaakt door een onaangekondigde stremming van een sluis, dan gaat het om een andere vraag. In beide gevallen is een goed bijgehouden reisverslag met tijdstippen het belangrijkste bewijsmiddel.