Boek 8 Artikel 990 (8:990 BW)

Van alle manieren om een schip aan een ander ter beschikking te stellen, gaat rompbevrachting het verst. Het beslissende kenmerk staat in de wet: de vervrachter stelt het schip ter beschikking zonder daarover nog enige zeggenschap te houden. Artikel 8:990 BW omschrijft die overeenkomst voor terbeschikkingstelling die uitsluitend op binnenwateren plaatsvindt.

Wat rompbevrachting is

De ene partij, de rompvervrachter, verbindt zich een schip uitsluitend op binnenwateren ter beschikking te stellen van de rompbevrachter, zonder daarover nog enige zeggenschap te houden. Dat laatste onderscheidt de figuur van tijd- en reisbevrachting, waarbij de vervrachter het schip blijft exploiteren en de reizen voor de bevrachter uitvoert.

Het gevolg staat in dezelfde bepaling: de exploitatie ligt in handen van de rompbevrachter en gebeurt voor zijn rekening. Hij beslist over de inzet van het schip, de bemanning vaart onder zijn gezag, en de kosten en opbrengsten van de exploitatie zijn voor hem. In economische zin is hij degene die met het schip onderneemt.

• de rompvervrachter houdt geen zeggenschap over het schip
• de rompbevrachter voert de exploitatie en draagt de kosten

- de terbeschikkingstelling vindt uitsluitend op binnenwateren plaats

Waarom het onderscheid ertoe doet

De kwalificatie heeft gevolgen. Wie als vervoerder wordt aangemerkt onder een cognossement, wie aansprakelijk is voor schade aan derden en wie als exploitant geldt voor publiekrechtelijke verplichtingen, hangt samen met de vraag wie het schip in bedrijf heeft. Bij rompbevrachting ligt dat bij de bevrachter en niet bij de eigenaar.

Ook voor de toepasselijkheid van andere regels is het van belang. Artikel 8:973 BW sluit de regels over huur, bewaarneming en bruikleen uit bij terbeschikkingstelling ten vervoer, maar maakt voor rompbevrachting een uitzondering.

Aansluiting bij een bestaande regel

Het tweede lid verklaart artikel 8:894 BW van overeenkomstige toepassing. Wat daar is bepaald, geldt dus met de nodige aanpassingen ook voor rompbevrachting op binnenwateren.

In de praktijk

Een schipper die een paar jaar aan wal gaat werken, wil zijn schip niet verkopen en geeft het voor drie jaar in rompbevrachting aan een collega, die het met zijn eigen bemanning en voor eigen rekening vaart. De eigenaar krijgt een vaste vergoeding, maar bemoeit zich niet met de reizen. Raakt er lading beschadigd, dan is de collega als exploitant de vervoerder en wordt hij daarop aangesproken. Voor schade aan anderen ligt dat niet vast: waar een binnenschip door schuld schade toebrengt, knopen de artikelen 8:1005 en 8:1006 BW de aansprakelijkheid aan bij de eigenaar, zodat die ondanks de bevrachting bij hem kan blijven liggen. Wie zo'n constructie opzet, legt daarom uitdrukkelijk vast dat er geen zeggenschap achterblijft; houdt de eigenaar wel zeggenschap, dan voldoet de overeenkomst niet aan de omschrijving van dit artikel.