Boek 8 Artikel 524 (8:524 BW)

Opzegging door de zeevervoerder wegens onbekende omstandigheden

Wanneer vóór of tijdens het vervoer omstandigheden aan de zijde van de wederpartij van de vervoerder of de reiziger zich opdoen of naar voren komen, die de vervoerder bij het sluiten van de overeenkomst niet behoefde te kennen, doch die, indien zij hem wel bekend waren geweest, redelijkerwijs voor hem grond hadden opgeleverd de vervoerovereenkomst niet of op andere voorwaarden aan te gaan, is de vervoerder bevoegd de overeenkomst op te zeggen en de reiziger uit het schip te verwijderen.
De opzegging geschiedt door een mondelinge of schriftelijke kennisgeving aan de wederpartij van de vervoerder of aan de reiziger en de overeenkomst eindigt op het ogenblik van ontvangst van de eerst ontvangen kennisgeving.
Naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid zijn partijen na opzegging der overeenkomst verplicht elkaar de daardoor geleden schade te vergoeden.

Toelichting

Een vervoerder sluit een overeenkomst zonder de reiziger te kennen. Blijkt vóór of tijdens de reis iets waardoor hij het contract nooit of niet op deze voorwaarden zou zijn aangegaan, dan geeft dit artikel hem een uitweg.

De toets

Het moet gaan om omstandigheden aan de zijde van de wederpartij of van de reiziger die zich voordoen of naar voren komen vóór of tijdens het vervoer. Twee eisen gelden samen: de vervoerder hoefde die omstandigheden bij het sluiten van de overeenkomst niet te kennen, en zij zouden hem, als hij ze had gekend, redelijkerwijs grond hebben gegeven om niet of op andere voorwaarden te contracteren. De maatstaf is objectief.

Twee bevoegdheden tegelijk

De vervoerder mag dan de overeenkomst opzeggen en de reiziger uit het schip verwijderen. Die tweede bevoegdheid is ingrijpend en past bij de bijzondere situatie aan boord: er is geen mogelijkheid om afstand te nemen van iemand die een gevaar of een ernstige verstoring vormt. Van de vervoerder mag daarbij wel worden verwacht dat hij de reiziger niet op een willekeurige plek achterlaat.

Vorm en moment

De opzegging kan mondeling of schriftelijk gebeuren, gericht aan de wederpartij of aan de reiziger. De overeenkomst eindigt op het moment waarop de eerste kennisgeving wordt ontvangen. Dat een mondelinge mededeling volstaat, past bij de praktijk aan boord, maar maakt het voor de vervoerder wel raadzaam om achteraf schriftelijk vast te leggen wat er is gezegd en wanneer.

De schadeverdeling

Er is geen automatische schadeplicht van één van beide partijen. De wet bepaalt dat partijen na de opzegging naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid verplicht zijn elkaar de daardoor geleden schade te vergoeden. Wie uiteindelijk wat draagt, hangt dus af van de omstandigheden en van de vraag in wiens sfeer de onbekende omstandigheid lag.

In de praktijk

Blijkt bij het inschepen dat een passagier een besmettelijke ziekte heeft of dat hij zich zo gedraagt dat de veiligheid aan boord in het geding komt, dan kan de vervoerder de overeenkomst beëindigen. Voor de reiziger betekent dat verlies van de reis en mogelijk een schadeclaim. Voor de vervoerder is het van belang de feiten en de gemaakte afweging vast te leggen; de redelijkheidstoets bij de schadeverdeling wordt daarop gebaseerd.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst