Boek 8 Artikel 1031 (8:1031 BW)

Toepassingsbereik van de regeling voor gevaarlijke stoffen in de binnenvaart

Deze afdeling is niet van toepassing, indien de eigenaar jegens degene die de vordering instelt, aansprakelijk is uit hoofde van een exploitatieovereenkomst of jegens deze persoon een beroep op een exploitatieovereenkomst heeft.
Deze afdeling is van toepassing op de periode waarin een gevaarlijke stof zich aan boord van een schip bevindt, daaronder begrepen de periode vanaf het begin van de inlading van de gevaarlijke stof in het schip tot het einde van de lossing van die stof uit het schip.
Deze afdeling is niet van toepassing op schade veroorzaakt wanneer het schip uitsluitend wordt gebruikt in een niet voor publiek toegankelijk gebied en zulk gebruik een onderdeel vormt van een in dat gebied plaatsvindende bedrijfsuitoefening.
Op zich overeenkomstig het tweede lid aan boord bevindende stoffen als bedoeld in artikel 175 van Boek 6 is dat artikel niet van toepassing, tenzij zich het geval van het derde lid voordoet.

Toelichting

Een bijzondere aansprakelijkheidsregeling moet een scherpe grens hebben, anders overlapt zij met andere stelsels. Artikel 8:1031 BW trekt die grens voor de regeling over gevaarlijke stoffen aan boord van een binnenschip, in vier richtingen tegelijk.

Geen samenloop met contract

De afdeling geldt niet wanneer de eigenaar tegenover degene die de vordering instelt aansprakelijk is uit een exploitatieovereenkomst, of tegenover die persoon een beroep op zo'n overeenkomst heeft. Bestaat er dus een contractuele band, zoals een vervoer- of bevrachtingsovereenkomst, dan wordt die relatie volgens haar eigen regels afgewikkeld. Deze afdeling is er voor de buitenwereld, niet voor de contractspartij.

De periode

De regeling geldt voor de periode waarin de gevaarlijke stof zich aan boord bevindt. Daarbij wordt uitdrukkelijk de periode meegerekend vanaf het begin van het inladen tot het einde van het lossen. Juist tijdens die handelingen doen zich veel incidenten voor, en dan is niet altijd duidelijk of de stof zich al of nog aan boord bevindt.

geen toepassing waar een exploitatieovereenkomst de verhouding beheerst
laden en lossen tellen uitdrukkelijk mee in die periode

- besloten bedrijfsterreinen vallen erbuiten

Het besloten terrein

Het derde lid sluit schade uit die is veroorzaakt wanneer het schip uitsluitend wordt gebruikt in een gebied dat niet voor publiek toegankelijk is, en dat gebruik onderdeel is van een bedrijfsuitoefening die daar plaatsvindt. Denk aan een vaartuig dat alleen binnen een afgesloten fabrieksterrein of havenbekken van een bedrijf wordt ingezet. Daar spelen de risico's voor derden nauwelijks, en gelden de gewone regels.

Verhouding tot het algemene gevaarlijkestoffenrecht

Het vierde lid regelt de samenloop met artikel 6:175 BW, de algemene risicoaansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen. Bevindt de stof zich aan boord in de periode van het tweede lid, dan is die bepaling niet van toepassing, behalve in het geval van het besloten terrein. Zo wordt dubbele toepassing voorkomen: aan boord geldt deze afdeling, daarbuiten het algemene recht.

In de praktijk

Een tankschip lekt tijdens het lossen aan een terminal en vervuilt de omgeving. Omwonenden en de terminal kunnen de eigenaar aanspreken op grond van deze afdeling, want het lossen valt binnen de periode. De afzender die met de eigenaar een vervoerovereenkomst heeft, moet zich daarentegen tot die overeenkomst wenden. Wie een claim voorbereidt, begint dus met de vraag of er een contractuele band is; dat bepaalt langs welke weg de zaak loopt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst