Boek 8 Artikel 190 (8:190 BW)

Een schip wordt niet in één dag gebouwd. Tijdens de bouw is er al een kostbaar object waarover afspraken worden gemaakt. Dit artikel zorgt ervoor dat de regels over rechten op zeeschepen ook tijdens die bouwfase kunnen werken.

Gelijkstelling met een schip

In de afdelingen 2 tot en met 5 van titel 3 worden onder schepen mede schepen in aanbouw verstaan. Dat betekent dat een schip in aanbouw te boek kan worden gesteld en dat daarop dezelfde soorten rechten kunnen worden gevestigd als op een voltooid zeeschip, zoals een hypotheek.

• Het schip in aanbouw telt mee als schip.

- De eigenaar daarvan telt mee als reder.

De eigenaar als reder

Het eerste lid rekent voor dezelfde afdelingen ook de eigenaar van een zeeschip in aanbouw tot de reder. Bepalingen in die afdelingen die aan de hoedanigheid van reder een rechtsgevolg verbinden, zijn daardoor ook tijdens de bouw van toepassing op de eigenaar.

Geen nieuw schip bij voltooiing

Het tweede lid regelt de overgang: wordt een schip in aanbouw een schip in de zin van artikel 8:1 BW, dan ontstaat daardoor geen nieuw schip. Juridisch gaat het dus om dezelfde zaak vóór en na de voltooiing.

Wat dat voor zekerheden betekent

Doordat het object hetzelfde blijft, blijven ook de daarop gevestigde rechten bestaan. Een hypotheek die tijdens de bouw is gevestigd, rust na de oplevering op hetzelfde schip. Rangorde en inschrijving houden hun waarde, en er hoeft geen nieuwe zekerheidsstelling plaats te vinden op het moment dat het schip te water gaat.

Alleen voor deze afdelingen

De gelijkstelling geldt voor de afdelingen 2 tot en met 5 van titel 3. Voor andere onderdelen van dit boek is een schip in aanbouw niet zonder meer een schip; daar is de omschrijving van artikel 8:1 BW bepalend. Artikel 8:1 BW bevat zelf wel een eigen gelijkstelling van het schip in aanbouw, maar alleen voor de regels over bestanddelen en scheepstoebehoren.

In de praktijk

Een reder laat een schip bouwen en financiert dat met een lening waarvoor de bank hypotheek wil. Zodra het schip in aanbouw is teboekgesteld, kan die hypotheek worden gevestigd. Bij oplevering blijft alles staan; er is geen nieuw object en dus geen nieuw zekerheidsrecht nodig. Voor een koper of financier zijn de teboekstelling en de daarop rustende rechten dus al tijdens de bouw van betekenis.