Boek 8 Artikel 1152 (8:1152 BW)

Een reiziger in het personenvervoer over de weg neemt zijn eigen spullen mee zonder dat de vervoerder ziet wat erin zit. Dit artikel regelt wat er geldt wanneer die spullen van een soort blijken te zijn die de vervoerder nooit had toegelaten als hij ze had gekend.

Wanneer de bepaling geldt

Er moeten enkele dingen samenkomen. De reiziger heeft de zaken zelf aan boord gebracht; de vervoerder zou ze niet hebben toegelaten als hij hun aard of gesteldheid had gekend; en hij heeft er geen bewijs van ontvangst voor afgegeven. Daar komt een eis aan de kant van de reiziger bij: hij wist, of hij hoorde te weten, dat de vervoerder deze zaken niet zou hebben meegenomen.

Dat laatste is geen hoge drempel. Wie een jerrycan brandstof of een partij vuurwerk in een reistas stopt, weet dat een buschauffeur dat niet zou toestaan; daarvoor hoeft hij geen reglement te hebben gelezen.

Twee gevolgen

Het eerste gevolg raakt de reiziger in zijn portemonnee: voor die zaken is de vervoerder geen enkele schadevergoeding verschuldigd. Gaan ze verloren of raken ze beschadigd, dan draagt hij dat zelf, ook wanneer de vervoerder in andere opzichten steken heeft laten vallen.

Het tweede gevolg gaat verder. De reiziger is aansprakelijk voor alle kosten en schaden die voor de vervoerder voortvloeien uit het aanbieden van die zaken of uit het vervoer ervan. De rekening kan dus veel hoger uitvallen dan de waarde van wat hij meenam: schade aan het voertuig en de kosten van het oponthoud vallen eronder. Schade van medereizigers telt alleen mee voor zover de vervoerder die jegens hen moet dragen.

Waarom dit redelijk is

Een vervoerder kan zijn risico alleen inschatten als hij weet wat er meegaat. Wordt hem die kennis onthouden, dan kan hij niets weigeren, niets apart zetten en geen bijzondere voorzieningen treffen. De wet legt het nadeel daarvan bij degene die de informatie achterhield, en niet bij de vervoerder of bij de medereizigers.

In de praktijk

Een passagier neemt in een touringcar een gasfles mee, verstopt in een sporttas. Onderweg gaat die lekken en moet de bus worden ontruimd en gereinigd. Voor de fles zelf krijgt hij niets vergoed, en hij kan bovendien worden aangesproken voor de reinigingskosten en de vervangende bus. Moet de vervoerder de medereizigers hun beschadigde bagage vergoeden, dan hoort ook dat bij de kosten die hij op deze passagier kan verhalen. Meldt een reiziger daarentegen vooraf wat hij bij zich heeft en laat de vervoerder het toe, dan is dit artikel niet aan de orde en gelden de gewone bagageregels.