- De expediteur is gerechtigd afgifte van zaken of documenten, die hij in verband met de overeenkomst onder zich heeft, te weigeren aan ieder, die uit anderen hoofde dan de overeenkomst tot doen vervoeren recht heeft op aflevering daarvan, tenzij daarop beslag is gelegd en uit de vervolging van dit beslag een verplichting tot afgifte aan de beslaglegger voortvloeit.
- De expediteur kan het recht van retentie uitoefenen op zaken of documenten, die hij in verband met de overeenkomst onder zich heeft, voor hetgeen hem terzake van de overeenkomst door zijn opdrachtgever verschuldigd is of zal worden. Hij kan dit recht tevens uitoefenen voor hetgeen bij wijze van rembours op de zaak drukt. Dit retentierecht vervalt zodra aan de expediteur is betaald het bedrag waarover geen geschil bestaat en voldoende zekerheid is gesteld voor de betaling van die bedragen, waaromtrent wel geschil bestaat of welker hoogte nog niet kan worden vastgesteld. De expediteur behoeft echter geen zekerheid te aanvaarden voor hetgeen bij wijze van rembours op de zaak drukt.
- De in dit artikel aan de expediteur toegekende rechten komen hem niet toe jegens een derde, indien hij op het tijdstip dat hij de zaak of het document onder zich kreeg, reden had te twijfelen aan de bevoegdheid van de opdrachtgever jegens die derde hem die zaak of dat document ter beschikking te stellen.
Boek 8 Artikel 69 (8:69 BW)
Retentierecht van de expediteur op zaken en documenten
Wettekst
Toelichting
De expediteur schiet vaak kosten voor: vrachten, terminalkosten, douanerechten. Deze bepaling geeft hem daartegenover een drukmiddel. Hij mag zaken én documenten die hij in verband met de opdracht onder zich heeft, vasthouden. Het artikel bevat twee dingen: een weigeringsrecht tegenover buitenstaanders en een echt retentierecht voor zijn vordering.
Weigeren tegenover wie buiten de opdracht staat
Meldt iemand zich die op een andere grond dan de expeditieovereenkomst afgifte komt vragen, bijvoorbeeld als eigenaar van de lading, dan mag de expediteur weigeren. Zo raakt hij niet klem tussen zijn opdrachtgever en een derde. Alleen als er beslag is gelegd en uit de vervolging daarvan een verplichting tot afgifte aan de beslaglegger voortvloeit, moet hij meewerken.
Retentie voor zijn vordering
Voor wat zijn opdrachtgever hem ter zake van de overeenkomst verschuldigd is of nog zal worden, kan hij de zaken en documenten vasthouden. Ook wat als rembours op de zaak drukt valt eronder. Dat documenten uitdrukkelijk worden genoemd, is voor de expeditiepraktijk essentieel: zijn feitelijke macht bestaat vaak niet uit de lading zelf maar uit het papier waarmee die lading kan worden vrijgegeven.
- Zaken: de zending die hij onder zich heeft.
- Documenten: vervoerdocumenten en andere stukken die hij in verband met de opdracht houdt.
Hoe het eindigt
Het retentierecht vervalt zodra het onbetwiste bedrag is betaald en voor het betwiste of nog niet vaststaande deel voldoende zekerheid is gesteld. De opdrachtgever kan zich dus vrijmaken zonder eerst het hele geschil uit te vechten. Voor het rembours geldt een uitzondering: daarvoor hoeft de expediteur geen genoegen te nemen met zekerheid. Tegenover een derde vervalt de bescherming als de expediteur bij ontvangst reden had te twijfelen aan de bevoegdheid van de opdrachtgever om hem de zaak of het document mee te geven.
In de praktijk
Een opdrachtgever betwist een deel van de expeditienota maar heeft zijn container nodig. Hij betaalt het onbetwiste deel en stelt zekerheid voor de rest; de expediteur moet dan de vrijgavepapieren afgeven. Meldt zich in plaats daarvan een koper die stelt eigenaar te zijn geworden, dan hoeft de expediteur niet zelf te beslissen wie gelijk heeft. Voor beide partijen loont het om de betalingsafspraken vooraf vast te leggen, want een retentierecht dat wordt ingeroepen kost vrijwel altijd meer dan het oplevert.