Boek 8 Artikel 946 (8:946 BW)

Aan het einde van een reis over de binnenwateren moeten twee dingen tegelijk gebeuren: de lading gaat van boord en het cognossement gaat uit de omloop. Artikel 8:946 BW regelt die uitwisseling en geeft beide partijen een middel om te voorkomen dat zij als eerste presteren zonder zekerheid.

Kwijting vóór ontvangst

De houder die zich meldt om de zaken in ontvangst te nemen, moet het cognossement van kwijting voorzien en aan de vervoerder afgeven vóórdat hij de lading heeft ontvangen. Zo wordt voorkomen dat een document na de aflevering nog in omloop blijft en later opnieuw wordt aangeboden. Voor de vervoerder is de ingeleverde en gekwiteerde set het bewijs dat hij aan zijn verplichting heeft voldaan.

Bewaring bij een derde

Voor de houder is die volgorde ongemakkelijk: hij geeft zijn zekerheid uit handen voordat hij iets in handen heeft. Het tweede lid biedt daarom een tussenweg. Hij mag het cognossement tot zekerheid van de afgifte in bewaring geven bij een derde, totdat de zaken zijn afgeleverd. Zijn partijen het niet eens over wie die derde is, dan kan de rechter er op verzoek van de meest gerede partij een aanwijzen.

• de houder levert het gekwiteerde document in vóór ontvangst
• hij kan het in plaats daarvan bij een derde in bewaring stellen

- bij onenigheid wijst de rechter de bewaarder aan

Ontvangstbewijzen bij lossing in delen

Lossen gebeurt zelden in één keer. Zolang het cognossement niet volgens het eerste lid is gekwiteerd en afgegeven, moet de ontvanger naarmate er wordt afgeleverd ontvangstbewijzen afgeven. Daarmee houdt de vervoerder bij hoeveel er al van boord is en waarvoor hij is gekweten. Die verplichting heeft één grens: zij geldt niet voor zover het afgeven van bewijzen de aflevering op onredelijke wijze zou vertragen. Een schip mag dus niet stilvallen door papierwerk.

In de praktijk

Een ontvanger die een scheepslading in drie dagen laat lossen en het cognossement nog niet wil inleveren, tekent per vracht of per partij een ontvangstbewijs af. Kiest hij ervoor het document bij een neutrale partij in bewaring te geven, dan blijft hij die bewijzen gewoon afgeven: de plicht daartoe eindigt pas wanneer het gekwiteerde cognossement bij de vervoerder is ingeleverd. Voor de schipper is het van belang op elk moment te kunnen aantonen wat hij heeft afgegeven; die stukken zijn later het startpunt van elke discussie over manco's.