Boek 8 Artikel 1372 (8:1372 BW)

Niet elk luchtvervoer verloopt volgens de gebruikelijke procedures. Dit artikel maakt voor vervoer dat zich buiten de gewone bedrijfsvoering afspeelt een uitzondering op de regels over vervoerdocumenten.

Welke bepalingen wegvallen

De verplichting om een luchtvrachtbrief uit te reiken, de regeling over vervangende vastlegging, de uitzondering voor bevrachting en de bepalingen over de exemplaren en over aparte documentatie per collo zijn niet van toepassing op vervoer dat in bijzondere omstandigheden buiten elke normale uitoefening van het luchtvaartbedrijf plaatsvindt.

Wanneer daarvan sprake is

De wettekst stelt twee eisen die samen moeten gelden: er moeten bijzondere omstandigheden zijn, en het vervoer moet buiten elke normale uitoefening van het luchtvaartbedrijf vallen. Het woord elke maakt duidelijk dat het niet gaat om afwijkingen binnen de gewone dienstverlening, zoals drukte, een spoedopdracht of een ongebruikelijke route. De wet omschrijft niet nader welke omstandigheden wel kwalificeren; dat hangt af van het concrete geval.

Wie zich op de uitzondering beroept, zal de feiten moeten stellen en zo nodig bewijzen waaruit volgt dat aan beide eisen is voldaan. Dat volgt uit de gewone regels van bewijslastverdeling.

Wat er wel blijft gelden

• De vervoerovereenkomst blijft bestaan en blijft onderworpen aan deze titel.
• De aansprakelijkheidsregeling en de begrenzing daarvan blijven onverkort van toepassing.

- De informatieplichten van de afzender over de zaken en over formaliteiten worden in dit artikel niet genoemd en blijven dus eveneens gelden.

Samenhang met de documentregels

De documentregels hebben vooral betekenis voor het bewijs: wat is aangenomen, in welke staat en onder welke voorwaarden. Dit artikel laat de verplichting om die documenten op te maken vervallen, maar raakt niet aan het inhoudelijke regime van de titel. Partijen behouden dus hun rechten en plichten uit de overeenkomst; alleen de verplichte vastlegging ontbreekt.

In de praktijk

Staat vast dat een vlucht onder zulke uitzonderlijke omstandigheden plaatsvond, dan kan de vervoerder niet worden verweten dat hij geen vrachtbrief heeft uitgereikt. Ontstaat er later schade aan de lading, dan wordt die beoordeeld volgens de gewone aansprakelijkheidsregels van deze titel, met de begrenzing die daarbij hoort. Het bewijs van wat er is vervoerd en in welke staat, moet dan uit andere bronnen komen, zoals ladinglijsten, e-mails, foto's of verklaringen van betrokkenen. Wie op zo'n vlucht lading meegeeft of aanneemt, doet er daarom goed aan zelf zoveel mogelijk vast te leggen, ook als de wet daartoe niet verplicht.