Boek 8 Artikel 1398 (8:1398 BW)

Dit artikel beschermt de reiziger bij personenvervoer door de lucht tegen kleine lettertjes. Een beding dat de vervoerder van zijn aansprakelijkheid uit deze afdeling ontslaat, of dat een lagere grens stelt dan de wet toelaat, is nietig. Het heeft dus van meet af aan geen werking, ook als de reiziger de voorwaarden heeft aanvaard.

Alleen het beding sneuvelt

De wet zegt er meteen bij dat de nietigheid beperkt blijft tot het beding zelf. De vervoerovereenkomst blijft in stand en blijft onder deze titel vallen. Dat is voor de reiziger van belang: hij verliest zijn contract niet, hij verliest alleen de bepaling die hem tekortdeed. De vervoerder kan zich dus niet aan de titel onttrekken door een ongeldige clausule op te nemen.

• Nietig is het beding dat de aansprakelijkheid uit deze afdeling wegneemt.
• Nietig is ook het beding dat de grens lager legt dan wat krachtens deze afdeling geldt.

- De rest van de overeenkomst blijft gelden en blijft onder deze titel vallen.

Wat wel mag

Het tweede lid maakt een uitzondering voor de afwijkingsruimte uit artikel 8:1395 BW. Daar staat dat partijen mogen afwijken van de bepalingen die via de schakelbepaling van toepassing zijn verklaard op aangegeven bagage. Die vrijheid blijft bestaan. De grens is dus scherp: aan de kernbescherming van de afdeling zelf mag niet worden getornd, aan de doorgeschakelde aanvullende regels wel.

Eenzijdige werking

De bescherming loopt maar één kant op. Een beding dat de vervoerder juist méér aansprakelijk maakt of dat de reiziger een ruimere vergoeding geeft, wordt door dit artikel niet geraakt. De wetgever stelt hier een bodem, geen plafond. Vervoerders die in hun voorwaarden extra dekking beloven, zijn daar dus aan gebonden.

In de praktijk

Een luchtvaartmaatschappij neemt in haar vervoersvoorwaarden op dat zij nooit aansprakelijk is voor letsel dat ontstaat bij het in- en uitstappen. Die clausule is nietig, ook al staat zij duidelijk vermeld en heeft de reiziger bij het boeken op akkoord geklikt. De reiziger kan zich gewoon op de aansprakelijkheidsbepalingen van deze afdeling beroepen, en zijn ticket blijft geldig. Wie voorwaarden opstelt of beoordeelt, moet daarom steeds nagaan of een beperking binnen de ruimte van artikel 8:1395 BW valt of daarbuiten, want alleen in het eerste geval houdt zij stand.