Boek 8 Artikel 936 (8:936 BW)

Einde van de bevrachting door het vergaan van het binnenschip

In geval van tijd- of reisbevrachting eindigt de overeenkomst met het vergaan van het schip.
Ten aanzien van reeds ten vervoer ontvangen zaken wordt vermoed, dat het vergaan van het schip is te wijten aan een omstandigheid, die voor rekening van de vervrachter komt; voor rekening van de vervrachter komen die omstandigheden, die in geval van beschadiging van door hem vervoerde zaken voor zijn rekening komen.
Vervoert de vervrachter ondanks het vergaan van het schip zaken die reeds aan boord waren ontvangen alsnog naar hun bestemming, dan wordt in geval van reisbevrachting dit vervoer vermoed op grond van de oorspronkelijke overeenkomst plaats te vinden.
De vervrachter verwittigt, zo spoedig als dit mogelijk is, de bevrachter, de geadresseerde en degeen aan wie hij bericht van gereedheid tot lossen moet zenden.
Het vijfde, het zesde en het zevende lid van artikel 914 zijn van toepassing.

Toelichting

Bij tijd- of reisbevrachting in de binnenvaart staat één bepaald schip centraal. Vergaat dat schip, dan valt het voorwerp van de overeenkomst weg. Artikel 8:936 BW trekt daaruit de meest voor de hand liggende conclusie: de overeenkomst eindigt. Er is geen opzegging nodig en geen ontbinding; het einde treedt van rechtswege in.

Van rechtswege einde

Het verschil met artikel 8:935 BW is wezenlijk. Bij zware beschadiging heeft de vervrachter een keuze en moet hij handelen; bij vergaan is er niets meer te kiezen. Het schip bestaat niet meer als middel om de overeenkomst uit te voeren, en daarmee houdt de rechtsverhouding op te bestaan. Dat schept snel duidelijkheid voor beide partijen, die zich meteen op de gevolgen kunnen richten.

Aansprakelijkheid blijft

Einde van de overeenkomst betekent niet dat de vervrachter niets meer hoeft uit te leggen. Voor zaken die al ten vervoer waren ontvangen, wordt vermoed dat het vergaan te wijten is aan een omstandigheid die voor zijn rekening komt. Welke omstandigheden dat zijn, wordt bepaald door de maatstaf die geldt bij beschadiging van door hem vervoerde zaken. De ladingbelanghebbende hoeft dus niet te bewijzen waaraan het schip ten onder ging; de vervrachter moet aannemelijk maken dat de oorzaak buiten zijn risico lag.

het einde treedt in zonder verklaring van een partij
het vermoeden geldt voor zaken die al ten vervoer waren ontvangen

- vergaan sluit doorvervoer niet uit als de lading kan worden geborgen

Als de lading toch aankomt

Soms kan lading na een ramp worden geborgen en alsnog naar de bestemming worden gebracht. Doet de vervrachter dat bij reisbevrachting, dan wordt vermoed dat dit vervoer plaatsvindt op grond van de oorspronkelijke overeenkomst. Ook hier voorkomt de wet dat er ongemerkt een nieuw contract met andere voorwaarden ontstaat. Daarnaast moet de vervrachter zo snel mogelijk de bevrachter, de geadresseerde en degene die bericht van losgereedheid zou krijgen inlichten.

Afwikkeling

Voor de verdere afrekening verklaart het vijfde lid drie leden van artikel 8:914 BW van toepassing: de vermoedens over de staat waarin de zaken verkeerden toen de overeenkomst eindigde, de regeling over waardevermindering en de toepassing van de gewone afleveringsregels op een feitelijke aflevering. Dat maakt de gevolgen van een scheepsramp berekenbaar volgens hetzelfde stramien dat elders in deze afdeling wordt gebruikt.

In de praktijk

Een bevrachter heeft een schip voor drie maanden bevracht en het schip zinkt na twee weken. De overeenkomst eindigt op dat moment; er hoeft niet te worden opgezegd. Wil de bevrachter zijn ladingschade vergoed krijgen, dan staat hij er bewijsrechtelijk goed voor, want de oorzaak wordt vermoed bij de vervrachter te liggen. Wie een langlopende bevrachting sluit, spreekt daarom af wat er gebeurt bij verlies van het schip: wordt vervangende tonnage aangeboden, en tegen welke voorwaarden.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst