Boek 8 Artikel 1140 (8:1140 BW)

Dit artikel omschrijft wat in Boek 8 een overeenkomst van personenvervoer over de weg is. Die omschrijving bepaalt of de regels van deze afdeling over reizigers, bagage en de gevolgen van een ongeval op een vervoercontract van toepassing zijn, en zij trekt tegelijk de grens met de andere vormen van personenvervoer.

De kern van de definitie

De ene partij, de vervoerder, verbindt zich tegenover de andere partij om aan boord van een voertuig een of meer personen te vervoeren, met of zonder hun bagage. Die personen heten in de wet reizigers. Vier elementen springen eruit: er is een verbintenis tot vervoer, het gaat om personen, het gebeurt aan boord van een voertuig, en het vervoer vindt uitsluitend over de weg plaats.

Uitsluitend over de weg, en niet per spoor

Het woord uitsluitend doet werk. Zit er in het traject een deel dat niet over de weg gaat, dan valt de overeenkomst niet zonder meer onder deze afdeling. Ook het spoor is met zoveel woorden buiten de definitie gehouden, maar daarvoor bestaat in Boek 8 geen aparte reizigerstitel: de titel over spoorwegen ziet alleen op het vervoer van goederen. Reizigers die zich binnen Nederland volgens een dienstregeling per spoor laten vervoeren, vallen onder de afdeling over binnenlands openbaar personenvervoer, die opent met artikel 8:100 BW. Een gecombineerde trein- en busverbinding is dus geen vanzelfsprekend geheel: per traject kan een ander regime gelden.

Bevrachting valt er ook onder

De definitie sluit tijd- en reisbevrachting uitdrukkelijk in. Wie een touringcar met chauffeur voor een dag of voor één reis inhuurt om een groep te vervoeren, sluit dus evengoed een overeenkomst van personenvervoer over de weg. Dat is van belang omdat de positie van de reiziger niet afhangt van de contractvorm die de opdrachtgever toevallig kiest.

Afbakening met ander personenvervoer

• De overeenkomst van personenvervoer die in artikel 8:100 BW is omschreven, is geen overeenkomst in de zin van deze afdeling.
• Voor goederenvervoer over de weg geldt de voorafgaande afdeling, met eigen regels over vrachtbrief, vracht en ladingschade.

- Of deze afdeling daadwerkelijk aan bod komt, hangt daarnaast af van de voorrangsregel van artikel 8:1139 BW.

In de praktijk

Een school huurt een bus met chauffeur voor een excursie. Dat is een overeenkomst van personenvervoer over de weg, ook al noemen partijen het contract een huurovereenkomst en ook al wordt er per dag betaald in plaats van per reiziger. De leerlingen zijn reizigers en hun rugzakken vallen onder de bagageregels van deze afdeling. Gaat de bus onderweg een stuk mee op een veerboot, dan is dat een omstandigheid waarvoor de wet in artikel 8:1142 BW een aparte voorziening treft.