Boek 8 Artikel 541 (8:541 BW)

Niet alle schade die van een schip uitgaat, ontstaat door een botsing. Een schip dat te snel passeert, kan door zuiging of golfslag een ander schip laten losslaan of een oever beschadigen. Dit artikel brengt zulke gevallen onder dezelfde regeling als de aanvaring.

De uitbreiding

Wat deze afdeling over aanvaring bepaalt, is ook van toepassing wanneer schade is veroorzaakt door een zeeschip zonder dat er een aanvaring plaatsvond. De regels over aansprakelijkheid, over de verdeling wanneer meer schepen schuld hebben en over het onderlinge verhaal gelden dan eveneens. Zo ontstaat er geen verschil in behandeling tussen twee schepen die elkaar raken en een schip dat op afstand schade aanricht.

Waarom die gelijkstelling

Voor degene die schade lijdt, is het resultaat vaak hetzelfde, of er nu een aanraking was of niet. Een schip dat door de golfslag van een passerend zeeschip tegen de kade wordt gedrukt, kan dezelfde schade hebben als bij een botsing. Ook de feitelijke vragen zijn vergelijkbaar: wie voer waar, met welke snelheid, en wat was de oorzaak van de schade.

Drie voorbehouden

De gelijkstelling geldt onder voorbehoud van drie regelingen: de Wet aansprakelijkheid olietankschepen en de afdelingen 5 en 6 van deze titel. Voor olieverontreiniging door tankschepen bestaat een eigen, internationaal verankerd stelsel met eigen aansprakelijkheid en verzekering; dat gaat voor. Hetzelfde geldt voor de bijzondere aansprakelijkheidsregelingen in de afdelingen 5 en 6: waar die van toepassing zijn, worden zij niet door de aanvaringsregeling opzij gezet.

Waar het om kan gaan

In de praktijk gaat het vaak om zuiging en golfslag, maar ook om schade doordat een schip een ander tot een noodmanoeuvre dwingt, of om schade aan werken en installaties langs het water. Telkens is de vraag of de schade door het zeeschip is veroorzaakt; een aanraking hoeft niet te worden aangetoond.

In de praktijk

Voor een schipper wiens afgemeerde schip losslaat door een te snel passerend zeeschip, betekent dit dat hij zich op de aanvaringsregeling kan beroepen. Hij moet dan wel snel handelen: de verjaring is niet in deze titel geregeld maar in de verjaringstitel van dit boek, en komt voor vorderingen die niet op een overeenkomst berusten neer op twee jaren, gerekend vanaf de dag na het voorval (artikel 8:1790 BW). Het bewijs wordt eenvoudiger als het passerende schip direct wordt geïdentificeerd, tijd en plaats worden vastgelegd en getuigen of camerabeelden worden veiliggesteld.