In deze afdeling wordt verstaan onder: a. "gevaarlijke stof": een stof die als zodanig bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen; de aanwijzing kan worden beperkt tot bepaalde concentraties van de stof, tot bepaalde in de algemene maatregel van bestuur te omschrijven gevaren die aan de stof verbonden zijn, en tot bepaalde daarin te omschrijven situaties waarin de stof zich bevindt; b. "schade": 1°. schade veroorzaakt door dood of letsel van enige persoon veroorzaakt door een gevaarlijke stof; 2°. andere schade buiten het voertuig aan boord waarvan de gevaarlijke stof zich bevindt, veroorzaakt door die gevaarlijke stof, met uitzondering van verlies van of schade met betrekking tot andere voertuigen en zaken aan boord daarvan, indien die voertuigen deel uitmaken van een sleep, waarvan ook dit voertuig deel uitmaakt; 3°. de kosten van preventieve maatregelen en verlies of schade veroorzaakt door zulke maatregelen; c. "preventieve maatregel": iedere redelijke maatregel ter voorkoming of beperking van schade door wie dan ook genomen met uitzondering van de overeenkomstig deze afdeling aansprakelijke persoon nadat een gebeurtenis heeft plaatsgevonden; d. "gebeurtenis": elk feit of elke opeenvolging van feiten met dezelfde oorzaak, waardoor schade ontstaat of waardoor een ernstige en onmiddellijke dreiging van schade ontstaat; e. "exploitant": hij die de zeggenschap heeft over het gebruik van het voertuig aan boord waarvan de gevaarlijke stof zich bevindt. Hij aan wie een kenteken als bedoeld in artikel 36, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994 is opgegeven, of, bij gebreke daarvan, de eigenaar van het voertuig, wordt aangemerkt als exploitant, tenzij hij bewijst dat ten tijde van de gebeurtenis een door hem bij name genoemde ander de zeggenschap over het gebruik van het voertuig had of dat op dat tijdstip een ander zonder zijn toestemming en zonder dat hij zulks redelijkerwijs kon voorkomen de zeggenschap over het gebruik van het voertuig had.
Boek 8 Artikel 1210 (8:1210 BW)
Begrippen bij gevaarlijke stoffen aan boord van een voertuig
Wettekst
Toelichting
Met dit artikel begint de afdeling over gevaarlijke stoffen aan boord van een voertuig. Het gaat om aansprakelijkheid buiten de vervoerovereenkomst om: wie een tankwagen of een lading gevaarlijke stoffen over de weg laat rijden, kan schade veroorzaken bij mensen die met dat vervoer niets van doen hebben. Dit artikel legt de begrippen vast waarmee die regeling werkt.
Gevaarlijke stof
Welke stoffen gevaarlijk zijn, bepaalt een algemene maatregel van bestuur: alleen een daarin als zodanig aangewezen stof valt onder deze regeling. Die aanwijzing kan worden beperkt tot bepaalde concentraties, tot bepaalde in die maatregel omschreven gevaren van de stof, en tot bepaalde daarin omschreven situaties waarin de stof zich bevindt.
De wet noemt dus geen stoffen bij naam. Wie wil weten of een lading eronder valt, moet de geldende algemene maatregel van bestuur erbij nemen en letten op concentratie, gevaar en situatie. Dat maakt de regeling flexibel: nieuwe inzichten en nieuwe stoffen kunnen worden verwerkt zonder wetswijziging.
Schade
- Schade door dood of letsel van een persoon, veroorzaakt door een gevaarlijke stof.
- Andere schade buiten het voertuig waarin de stof zich bevindt, veroorzaakt door die stof; schade aan andere voertuigen uit dezelfde sleep en aan de zaken daarin valt daar juist buiten.
- De kosten van preventieve maatregelen en het verlies of de schade die door zulke maatregelen ontstaat.
Preventieve maatregel en gebeurtenis
Onder preventieve maatregel valt elke redelijke stap die na een gebeurtenis wordt gezet om schade te voorkomen of te beperken, door wie dan ook, behalve door de persoon die volgens deze afdeling aansprakelijk is. Een gebeurtenis is elk feit of elke reeks feiten met dezelfde oorzaak waardoor schade ontstaat, of waardoor een ernstige en onmiddellijke dreiging daarvan ontstaat.
De exploitant
De exploitant is degene die de zeggenschap heeft over het gebruik van het voertuig waarin de gevaarlijke stof zich bevindt. Om te voorkomen dat die persoon onvindbaar blijft, geldt daarnaast een aanwijzing: degene aan wie het kenteken is opgegeven, of bij gebreke daarvan de eigenaar van het voertuig, wordt als exploitant aangemerkt. Voor de kentekenregistratie verwijst de wet naar de Wegenverkeerswet 1994.
Die aanwijzing is weerlegbaar. De betrokkene kan zich bevrijden door te bewijzen dat een met name genoemde ander ten tijde van de gebeurtenis de zeggenschap had, of dat een ander die zeggenschap had zonder zijn toestemming en zonder dat hij dat redelijkerwijs kon voorkomen.
In de praktijk
Een tankwagen kantelt en er lekt een aangewezen stof de berm in. Bewoners moeten hun huis uit en een aannemer graaft vervuilde grond af. De kosten van dat afgraven kunnen als preventieve maatregel meetellen, het letsel van omwonenden valt onder schade, en schade aan een aanhanger uit dezelfde sleep juist niet. Wie wordt aangesproken, is de exploitant, en die is in eerste instantie te vinden via het kenteken.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Zijn bergingskosten schade door een gevaarlijke stof?
Na een eenzijdig ongeval met een brandende vrachtwagencombinatie met gevaarlijke stoffen borg een bergingsbedrijf het voertuig in opdracht van vervoerder Road Service; toen die failliet ging, sprak de berger de aansprakelijkheidsverzekeraar rechtstreeks aan. Het hof zet uiteen dat het schadebegrip van dit artikel ook de kosten van preventieve maatregelen omvat, waarmee iedere redelijke maatregel ter voorkoming of beperking van schade is bedoeld, door wie ook genomen. De kosten van de berger vormden echter geen schade in die zin, omdat hij nakoming van zijn eigen overeenkomst vorderde en geen schadevergoeding. Daarmee kon hij de kosten ook niet langs de weg van de verplichte verzekering van de verzekeraar terugvorderen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.