Boek 8 Artikel 99 (8:99 BW)

De rechten van reizigers in het openbaar vervoer worden niet alleen door het Burgerlijk Wetboek bepaald. Voor het vervoer met autobussen en touringcars bestaat een Europese verordening over de rechten van passagiers. Dit artikel regelt de rangorde: de Nederlandse afdeling over binnenlands openbaar personenvervoer geldt alleen voor zover die verordening niet van toepassing is.

Europees recht gaat voor

Een verordening werkt rechtstreeks in de lidstaten. Waar zij een onderwerp regelt, kan de nationale wetgever daar niet naast gaan zitten. Deze bepaling maakt dat expliciet, zodat een lezer van Boek 8 weet dat hij eerst moet nagaan of de Europese regels het geval bestrijken voordat hij de artikelen van deze afdeling toepast.

• Valt het vervoer onder de verordening? Dan geldt die.

- Valt het er niet of niet volledig onder? Dan vult deze afdeling aan.

Een gedeeltelijke werking

De formulering 'voor zover' is belangrijk. De verordening bestrijkt niet elk aspect van elke busreis; haar bereik hangt onder meer af van de aard en de lengte van de dienst. Voor onderwerpen of situaties die zij niet dekt, blijft het Nederlandse regime gewoon gelden. Er ontstaat dus geen leemte, maar wel een gelaagd beeld waarin per vraag moet worden gekeken welke regeling het antwoord geeft.

Wat dit voor reizigers betekent

Een buspassagier kan aanspraken hebben uit twee bronnen tegelijk. De Europese regels gaan vooral over informatie, bijstand en compensatie bij vertraging en annulering, terwijl deze afdeling van het Burgerlijk Wetboek de civiele aansprakelijkheid voor letsel en voor handbagage regelt. Wie een klacht of vordering opstelt, moet dus niet blijven staan bij één van beide sporen.

Waarom dit in de wet staat

Een verordening werkt hoe dan ook voor, ook zonder deze bepaling. De wetgever heeft het toch opgeschreven omdat de lezer van dit boek anders gemakkelijk over het Europese spoor heen kijkt. Het artikel heeft dus vooral een signaalfunctie: kijk eerst of de verordening iets over dit geval zegt.

In de praktijk

Een reiziger raakt gewond bij een noodstop van een touringcar en wil daarnaast compensatie omdat zijn reis werd afgebroken. Voor de letselschade kijkt hij naar de aansprakelijkheidsregels van deze afdeling; voor bijstand en compensatie kijkt hij eerst naar de Europese verordening. Voor vervoerders betekent deze rangorde dat hun voorwaarden en hun klachtafhandeling op beide stelsels moeten zijn ingericht. Dat scheelt in de praktijk veel misverstanden aan de balie en bij de klachtafhandeling.