Boek 8 Artikel 530 (8:530 BW)

Rompbevrachting is de zwaarste vorm van terbeschikkingstelling van een schip. Dit artikel omschrijft haar en trekt daaruit meteen de belangrijkste conclusie voor de exploitatie.

De omschrijving

Bij rompbevrachting verbindt de rompvervrachter zich om een schip uitsluitend ter zee ter beschikking te stellen van de rompbevrachter, zonder daarover nog enige zeggenschap te houden. Dat laatste is het onderscheidende kenmerk. Bij tijd- en reisbevrachting blijft de vervrachter de vaart bepalen met eigen bemanning; hier laat hij het schip volledig los.

De gevolgen voor de exploitatie

Omdat de zeggenschap volledig overgaat, is het de rompbevrachter die het schip exploiteert, en wel voor eigen rekening. Hij bemant het schip, hij bepaalt waar het vaart en hij draagt de kosten en de opbrengsten. Verder gaat het artikel niet: de aansprakelijkheden die dit boek aan de eigenaar of de reder verbindt, schuiven niet vanzelf met de exploitatie mee. Zo bindt artikel 8:360 BW de reder hoofdelijk mee, naast de rompbevrachter, zodra deze een rechtshandeling verricht die er rechtstreeks toe dient het schip in bedrijf te brengen of te houden. Die regel reikt echter minder ver dan hij op het eerste gezicht lijkt. Hij mist toepassing bij vervoerovereenkomsten, bij arbeidsovereenkomsten met de bemanning en bij de bijzondere overeenkomsten uit deze afdeling, waartoe de rompbevrachting zelf behoort. Ook vervalt hij wanneer de wederpartij erop is gewezen dat de rompbevrachter de reder niet kan binden, of wanneer zij zelf wist of zonder eigen navraag moest begrijpen dat buiten dat doel werd gehandeld.

Verschil met tijd- en reisbevrachting

Het onderscheid is voor de praktijk beslissend. Bij tijd- en reisbevrachting is de vervrachter vervoerder en blijft hij aansprakelijk voor het vervoer; die overeenkomsten worden dan ook als vervoerovereenkomsten behandeld. Bij rompbevrachting is dat niet zo: de rompvervrachter verbindt zich niet tot vervoer. Dat werkt door in de vraag wie tegenover ladingbelanghebbenden en reizigers instaat.

Eigendomsovergang tijdens de looptijd

Het artikel verklaart artikel 8:375 BW van overeenkomstige toepassing. Wordt het schip tijdens de rompbevrachting verkocht, dan volgt de nieuwe eigenaar de rompvervrachter op in de rechten en verplichtingen uit de overeenkomst, terwijl de oude eigenaar daarnaast gebonden blijft. Wat al opeisbaar was, gaat niet over. De bevrachter wordt dus beschermd tegen een verkoop die zijn positie zou ondergraven.

In de praktijk

Rompbevrachting wordt gebruikt bij langdurige inzet en bij financieringsconstructies, waarbij een eigenaar het schip aan een exploitant overlaat. Voor die exploitant betekent het dat hij niet alleen de opbrengsten maar ook de aansprakelijkheden van de scheepsexploitatie op zich neemt, inclusief verzekeringen en certificaten. Voor de eigenaar is het van belang in het contract vast te leggen welke eisen aan bemanning, onderhoud en dekking worden gesteld.