Boek 8 Artikel 997 (8:997 BW)

Aanvang van de reis en verhindering bij liggen en varen

Indien de bevrachter het schip wenst te laten varen is de vervrachter verplicht uiterlijk op de eerste werkdag volgende op die, waarop hij daarvan kennisgeving heeft ontvangen, de reis aan te vangen. Wordt hij in de aanvaarding van de reis door de bevrachter opgehouden, dan is deze verplicht hem op de voet van artikel 932 schade te vergoeden.
Kan de reis door omstandigheden, die de vervrachter niet toe te rekenen zijn en die reeds bestonden ten tijde van de opdracht tot varen, niet worden aangevangen of vervolgd, dan blijft, zolang de verhindering duurt, de ligprijs verschuldigd.

Toelichting

Kiest de bevrachter bij een overeenkomst voor liggen en varen ervoor dat het schip gaat varen, dan moet er ook daadwerkelijk worden vertrokken. Artikel 8:997 BW legt daarvoor een strak tempo op en regelt wat er gebeurt als de reis om andere redenen niet van de grond komt.

De reis moet snel beginnen

De vervrachter moet de reis uiterlijk aanvangen op de eerste werkdag die volgt op de dag waarop hij de kennisgeving ontving. Veel ruimte is er dus niet. Dat past bij het karakter van de overeenkomst: het schip lag al klaar en de lading is al aan boord, dus er is niets meer voor te bereiden behalve het vertrek zelf.

Als de bevrachter zelf ophoudt

Wordt de vervrachter juist door de bevrachter opgehouden bij het aanvaarden van de reis, dan moet die hem schade vergoeden op de voet van artikel 8:932 BW. Dat is de bepaling over overliggeld en vertragingsschade bij goederenvervoer over binnenwateren, met haar ondergrens van het overliggeld over de verloren uren. De bevrachter kan zijn eigen traagheid dus niet gratis afwentelen.

de reis begint uiterlijk de eerste werkdag na de kennisgeving
oponthoud door de bevrachter leidt tot schadevergoeding

- de vergoeding volgt de regeling voor overliggeld

Verhindering buiten de vervrachter om

Het tweede lid regelt een derde situatie. Kan de reis niet worden begonnen of voortgezet door omstandigheden die de vervrachter niet zijn toe te rekenen en die al bestonden op het moment van de opdracht tot varen, dan blijft de ligprijs verschuldigd zolang de verhindering duurt. Denk aan een stremming, laag water of een gesloten sluis waarvan bij de opdracht al sprake was.

Twee eisen dus: de omstandigheid mag de vervrachter niet worden toegerekend, en zij moet al hebben bestaan toen de opdracht werd gegeven. Ontstaat de belemmering pas daarna, dan valt het geval buiten deze bepaling.

Waarom de ligprijs doorloopt

Zolang het schip niet vaart, blijft het feitelijk een drijvende opslag met de lading van de bevrachter erin. Het is dan redelijk dat de vergoeding voor die toestand doorloopt in plaats van dat de vervrachter met een geblokkeerd schip zonder inkomsten blijft zitten. De verdeling volgt dus de werkelijkheid aan boord.

In de praktijk

Een bevrachter geeft opdracht om te varen terwijl een sluis al dagen buiten gebruik is. Het schip kan niet weg; de ligprijs blijft lopen tot de doorvaart weer mogelijk is. Draalt de bevrachter daarentegen met het aanleveren van papieren waardoor het schip niet kan vertrekken, dan betaalt hij schadevergoeding volgens de overliggeldregeling. Wie een vaaropdracht geeft, controleert dus eerst of de route open is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst