- De werknemer die bij de uitvoering van de overeenkomst schade toebrengt aan de werkgever of aan een derde jegens wie de werkgever tot vergoeding van die schade is gehouden, is te dier zake niet jegens de werkgever aansprakelijk, tenzij de schade een gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid. Uit de omstandigheden van het geval kan, mede gelet op de aard van de overeenkomst, anders voortvloeien dan in de vorige zin is bepaald.
- Afwijking van lid 1 en van artikel 170 lid 3 van Boek 6 ten nadele van de werknemer is slechts mogelijk bij schriftelijke overeenkomst en slechts voor zover de werknemer te dier zake verzekerd is.
←
Terug 7:660a · Verplichtingen van de zieke werknemer bij re-integratie
Verder 7:662 · Wat overgang van een onderneming betekent
→
Boek 7 Artikel 661 (7:661 BW)
Aansprakelijkheid van de werknemer voor schade bij het werk
Wettekst
Toelichting
Wie werkt, maakt fouten. Dit artikel bepaalt dat een werknemer die bij de uitvoering van zijn werk schade toebrengt aan de werkgever of aan een derde die de werkgever moet vergoeden, daarvoor in beginsel niet aansprakelijk is tegenover zijn werkgever. Alleen als de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid, kan hij worden aangesproken. Het bedrijfsrisico ligt dus bij de werkgever, die het werk organiseert en er de opbrengsten van geniet.
Wat opzet en bewuste roekeloosheid betekenen
Opzet is willens en wetens schade veroorzaken. Bewuste roekeloosheid gaat verder dan onvoorzichtigheid: de werknemer moet zich vlak voor zijn handelen daadwerkelijk bewust zijn geweest van het roekeloze karakter ervan. Dat is een hoge drempel. Haast, vermoeidheid, routine of een verkeerde inschatting halen die drempel niet, ook niet als de schade groot is. Juist met dat soort fouten moet een werkgever rekening houden bij de inrichting van het werk.
- Wel beschermd. Een pakket laten vallen, een verkeerde bestelling doorzetten, een deuk in de bedrijfsbus rijden bij een manoeuvre.
- Mogelijk niet beschermd. Met de bedrijfsauto rijden na fors drankgebruik, of een beveiliging bewust overbruggen terwijl de gevaren bekend zijn.
De uitzondering in het slot van het eerste lid
De wet laat ruimte: uit de omstandigheden van het geval kan, mede gezien de aard van de overeenkomst, iets anders volgen. Die opening is bedoeld voor bijzondere situaties en niet om de hoofdregel uit te hollen. Zij kan zowel de werknemer verder beschermen als, in uitzonderlijke gevallen, tot een andere verdeling leiden.
Kan hiervan worden afgeweken
Slechts binnen strakke grenzen. Afwijking ten nadele van de werknemer, ook van de regeling over verhaal tussen werkgever en werknemer in artikel 6:170 BW, kan alleen bij schriftelijke overeenkomst en alleen voor zover de werknemer daarvoor verzekerd is. Zonder verzekering die de schade dekt, heeft zo'n afspraak dus geen effect. Een clausule in een personeelsreglement waarin staat dat schade aan bedrijfsmiddelen altijd op de werknemer wordt verhaald, houdt geen stand.
In de praktijk
Een bezorger rijdt bij het achteruitrijden een paal aan. De werkgever wil het eigen risico van de verzekering op hem verhalen en verrekenen met het loon. Dat gaat op twee punten mis: er is geen opzet of bewuste roekeloosheid, en verrekening met het loon is aan de grenzen van artikel 7:632 BW gebonden. Voor werknemers is de eerste vraag altijd of er meer aan de hand is dan een ongelukkige fout; is dat niet zo, dan kan de werkgever de rekening niet bij hen neerleggen. Die bescherming werkt wel alleen tegenover de werkgever: een derde die schade lijdt, kan de werknemer nog altijd rechtstreeks aanspreken wegens onrechtmatige daad. Voor werkgevers is een goede verzekering en een duidelijke instructie een effectievere bescherming dan een verhaalsbeding.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer draait de werknemer zelf op voor de schade?
Een taxichauffeur negeerde een verkeersbord en een wegafzetting en veroorzaakte daarbij schade; zijn werkgever wilde die op hem verhalen. De Hoge Raad oordeelt dat het begrip bewuste roekeloosheid hier op dezelfde wijze wordt uitgelegd als bij de aansprakelijkheid van de werkgever voor arbeidsongevallen: vereist is dat de werknemer zich daadwerkelijk bewust was van het roekeloze karakter van zijn gedrag. Beide bepalingen beschermen de werknemer door rekening te houden met het ervaringsfeit dat de dagelijkse omgang met machines, werktuigen en gereedschappen ertoe leidt dat niet alle voorzichtigheid in acht wordt genomen.
-
Mag de werkgever verkeersboetes op werknemers verhalen?
Een vervoersbedrijf kreeg als kentekenhouder verkeersboetes opgelegd voor overtredingen die zijn chauffeurs tijdens hun werk hadden begaan, en wilde die bedragen op hen verhalen. De vraag was of de bescherming van dit artikel - de werknemer is alleen aansprakelijk bij opzet of bewuste roekeloosheid - ook op zulke boetes ziet. De Hoge Raad beantwoordde die vraag ontkennend: de wetgever heeft met de administratieve afdoening van verkeersovertredingen niet bedoeld de kentekenhouder de mogelijkheid te ontnemen het betaalde bedrag langs burgerrechtelijke weg te verhalen op de hem bekende bestuurder. Het artikel staat aan verhaal van deze boetes dus niet in de weg.
-
Geldt de beperkte aansprakelijkheid ook jegens zusterbedrijven?
Een werknemer had ook werkzaamheden verricht voor vennootschappen die aan zijn werkgever gelieerd waren; die vennootschappen spraken hem aan voor schade. De Hoge Raad liet in stand dat ook in die verhouding de maatstaf van artikel 7:661 lid 1 BW geldt: aansprakelijkheid alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid. Wel casseerde de Hoge Raad omdat het hof de stellingen over de toedracht als onvoldoende concreet had afgedaan zonder de tegenargumenten te bespreken en een specifiek bewijsaanbod had gepasseerd. De uitspraak laat zien dat de bescherming van de werknemer niet wegvalt doordat de schade bij een ander concernonderdeel valt.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.