Boek 7 Artikel 524 (7:524 BW)

Plichten van de gebruiker bij veilig gebruik van een betaalmiddel

De betaaldienstgebruiker die gemachtigd is om een betaalinstrument te gebruiken, a. gebruikt het betaalinstrument overeenkomstig de voorwaarden die op de uitgifte en het gebruik van het betaalinstrument van toepassing zijn, en b. stelt de betaaldienstverlener, of de door laatstgenoemde gespecificeerde entiteit, onverwijld in kennis van het verlies, de diefstal of onrechtmatig gebruik van het betaalinstrument of van het niet- toegestane gebruik ervan.
Voor de toepassing van het eerste lid, onder a, neemt de betaaldienstgebruiker, zodra hij een betaalinstrument ontvangt, in het bijzonder alle redelijke maatregelen om de veiligheid van de persoonlijke beveiligingsgegevens ervan te waarborgen.
De voorwaarden bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, zijn objectief, niet-discriminerend en evenredig.

Toelichting

Dit artikel legt de plichten vast van degene die een betaalmiddel mag gebruiken: een pas, een creditcard, een app met inloggegevens. Er staan twee verplichtingen in. Hij gebruikt het betaalmiddel volgens de voorwaarden die daarvoor gelden, en hij meldt onverwijld als het kwijt is, gestolen is, onrechtmatig wordt gebruikt of als er zonder zijn instemming iets mee is betaald. Die twee plichten zijn de tegenhanger van de bescherming die de wet hem geeft als er misbruik wordt gemaakt.

Voor wie geldt dit

De plichten gelden voor de betaaldienstgebruiker die gemachtigd is het betaalmiddel te gebruiken. Dat is meestal de rekeninghouder, maar het kan ook iemand anders zijn aan wie een pas op naam is verstrekt. De bepaling geldt zowel voor consumenten als voor zakelijke gebruikers, en zij geldt ook voor aanbieders die uitsluitend rekeninginformatiediensten verlenen: artikel 7:515a BW wijst juist dit artikel voor hen aan.

Zorgvuldig omgaan met de beveiligingsgegevens

Zodra hij het betaalmiddel ontvangt, moet de gebruiker alle redelijke maatregelen nemen om de persoonlijke beveiligingsgegevens veilig te houden. Dat is de pincode, het wachtwoord, de code uit een app. Redelijk betekent niet volmaakt: van niemand wordt verlangd dat hij elk denkbaar risico uitsluit. Maar wie zijn pincode op de pas schrijft of zijn inlogcodes op verzoek van een beller doorgeeft, voldoet niet aan wat dit artikel van hem vraagt. Dat kan gevolgen hebben voor de vraag of hij de schade van een niet-toegestane betaling zelf draagt; die vraag beantwoordt artikel 7:529 BW.

De voorwaarden mogen niet alles vragen

De voorwaarden waaraan de gebruiker zich moet houden, moeten objectief, niet-discriminerend en evenredig zijn. Een betaaldienstverlener kan zijn aansprakelijkheid dus niet uithollen door in de kleine letters eisen te stellen die in de praktijk niemand kan naleven. Bij een geschil is die eis van evenredigheid vaak het eerste waar naar wordt gekeken.

Onverwijld melden

De tweede plicht is meldplicht: verlies, diefstal, onrechtmatig gebruik of niet-toegestaan gebruik moet onverwijld worden gemeld bij de betaaldienstverlener of bij de partij die deze daarvoor heeft aangewezen. Onverwijld betekent zonder onnodig uitstel — dus zodra de gebruiker het merkt, niet aan het eind van de week. Die melding is het scharnier van de hele regeling: vanaf dat moment moet de betaaldienstverlener volgens artikel 7:525 BW verder gebruik onmogelijk maken, en verschuift het risico van latere betalingen.

Een voorbeeld

Iemand mist zijn portemonnee op zondagavond en denkt dat hij hem thuis heeft laten liggen. Maandagmiddag ziet hij vreemde afschrijvingen. Hij belt meteen. De melding is dan gedaan zodra hij het misbruik ontdekte. Had hij de zondagavond al geweten dat de pas gestolen was en toch tot maandag gewacht, dan staat hij zwakker: de wet verlangt melding zonder uitstel, en het uitstel zelf kan hem worden tegengeworpen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wat bewijst het dat de bank de betaling authenticeerde?

Hoge Raad · 2021-05-21 · ECLI:NL:HR:2021:749

Van de rekening van een klant waren bedragen afgeschreven waarvoor hij geen toestemming had gegeven; de bank stelde dat de opdrachten volgens de afgesproken vorm en procedure waren verleend en door haar waren geauthenticeerd. De Hoge Raad oordeelde dat die omstandigheid er niet aan in de weg staat dat de betalingstransacties toch als niet toegestaan worden aangemerkt. Beslissend is of de betaler werkelijk heeft ingestemd; ontbreekt die instemming, bijvoorbeeld omdat een derde het betaalinstrument onrechtmatig gebruikte, dan is de transactie niet toegestaan.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst