Boek 7 Artikel 662 (7:662 BW)

Wat overgang van een onderneming betekent

Voor de toepassing van deze afdeling wordt verstaan onder: a. overgang: de overgang, ten gevolge van een overeenkomst, een fusie of een splitsing, van een economische eenheid die haar identiteit behoudt; b. economische eenheid: een geheel van georganiseerde middelen, bestemd tot het ten uitvoer brengen van een al dan niet hoofdzakelijk economische activiteit waaronder begrepen de uitoefening van openbaar gezag.
Voor de toepassing van deze afdeling wordt een vestiging of een onderdeel van een onderneming of vestiging beschouwd als een onderneming.

Toelichting

Wordt een bedrijf of een deel daarvan overgenomen, dan bepaalt deze afdeling wat er met het personeel gebeurt. Dit artikel legt uit wanneer die regels gelden. Er moet sprake zijn van een overgang van een economische eenheid die haar identiteit behoudt, en die overgang moet het gevolg zijn van een overeenkomst, een fusie of een splitsing. Blijft de eenheid herkenbaar voortbestaan bij de nieuwe eigenaar, dan gaan de werknemers van rechtswege mee.

De twee kernbegrippen

Economische eenheid. Een geheel van georganiseerde middelen dat bestemd is om een activiteit uit te voeren, ook als die niet hoofdzakelijk economisch is; zelfs de uitoefening van openbaar gezag valt eronder. Het gaat dus om meer dan een verzameling losse spullen of een enkele opdracht.

- Behoud van identiteit. De eenheid moet na de overgang herkenbaar dezelfde blijven. Daarbij tellen zaken mee als de aard van het bedrijf, of gebouwen en machines overgaan, of het personeel wordt overgenomen, of de klantenkring meegaat en of de activiteiten worden voortgezet.

Ook onderdelen tellen mee

Voor deze afdeling geldt een vestiging of een onderdeel van een onderneming of vestiging als een onderneming. De overname van één afdeling, één filiaal of één productielijn kan dus al genoeg zijn. Dat is voor werknemers belangrijk: bescherming hangt niet af van de vraag of het hele bedrijf van eigenaar wisselt.

Waar het níet om gaat

Een enkele verkoop van machines of voorraden zonder dat er een draaiende activiteit overgaat, is geen overgang van onderneming. Ook het enkel overnemen van een contract of een opdracht is dat niet, tenzij daarmee een herkenbare eenheid mee overgaat. Bij een overname van aandelen verandert de werkgever juridisch niet: de vennootschap blijft dezelfde partij, dus dan is deze afdeling niet nodig om de rechten van werknemers te behouden.

In de praktijk

Een cateraar verliest een contract voor een bedrijfsrestaurant aan een concurrent, die de keukenapparatuur overneemt en op dezelfde locatie hetzelfde werk voortzet. Dat kan een overgang van onderneming zijn, waardoor het keukenpersoneel van rechtswege in dienst komt bij de nieuwe cateraar met behoud van arbeidsvoorwaarden op grond van artikel 7:663 BW. De volgorde is steeds: is er een economische eenheid, gaat die over door overeenkomst, fusie of splitsing, en blijft haar identiteit behouden? Pas als die drie vragen bevestigend worden beantwoord, komen de gevolgen voor de arbeidsovereenkomsten in beeld.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer behoudt een onderneming haar identiteit?

Hoge Raad · 2004-12-10 · ECLI:NL:HR:2004:AR3296

Een werknemer vorderde achterstallig loon met wettelijke verhoging van een ander bedrijf, omdat de activiteiten van zijn werkgever volgens hem op dat bedrijf waren overgegaan. De Hoge Raad hield vast aan de maatstaf dat van overgang van een onderneming pas sprake is als de identiteit van de betrokken economische eenheid bewaard is gebleven, waarbij alle feitelijke omstandigheden van de transactie in onderling verband moeten worden gewogen, zoals het overnemen van vrijwel al het personeel en van de klantenkring en het voortzetten van de werkzaamheden. Dat aan de indiensttreding van die werknemers een sollicitatie- en selectieprocedure voorafging, doet daarbij niet ter zake. Omdat de rechtbank, die in hoger beroep oordeelde, die maatstaf niet juist had toegepast, vernietigde de Hoge Raad haar vonnis en verwees hij de zaak naar het gerechtshof Leeuwarden.
Wanneer blijft de identiteit van de onderneming behouden?

Hoge Raad · 2014-04-04 · ECLI:NL:HR:2014:830

De vraag was of de overname van een bedrijfsonderdeel een overgang van onderneming opleverde. De Hoge Raad oordeelt dat beslissend is of de identiteit van het bedrijf bewaard blijft; daarvoor moet worden onderzocht of het gaat om de vervreemding van een lopend bedrijf, wat met name kan blijken uit het feit dat de exploitatie feitelijk door de nieuwe ondernemer wordt voortgezet. Het enkele feit dat geen activa zijn overgedragen, sluit een overgang van onderneming niet uit.
Wanneer behoudt een onderneming haar identiteit?

Hoge Raad · 2019-11-29 · ECLI:NL:HR:2019:1858

Vrachtvliegers stelden dat hun werkgever feitelijk was opgegaan in de moedermaatschappij, zodat sprake was van overgang van onderneming. De Hoge Raad vernietigde het oordeel van het hof dat daarvan geen sprake was: beslissend is of de identiteit van de economische eenheid bewaard blijft, wat onder meer blijkt uit de vraag of de exploitatie in feite door de nieuwe ondernemer wordt voortgezet. Het hof had onvoldoende gemotiveerd waarom de zeggenschap over vloot en inzet en de commerciele afhankelijkheid daaraan niet in de weg stonden. De zaak werd verwezen voor een nieuwe beoordeling aan die maatstaf.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.