Boek 7 Artikel 19 (7:19 BW)

Wordt een zaak verkocht om een schuldeiser te laten voldoen, dan koopt u die in beginsel zoals zij is. Dit artikel bepaalt dat de koper bij zo'n executoriale verkoop zich niet erop kan beroepen dat de zaak belast is met een last of beperking die er niet op mocht rusten, en evenmin dat zij niet aan de overeenkomst beantwoordt. Wie op een executieveiling koopt, koopt dus met open ogen een risico.

Waarom deze uitzondering bestaat

Bij een gedwongen verkoop verkoopt niet de eigenaar zelf maar wordt er namens de schuldeisers verkocht. Degene die verkoopt kent het object doorgaans nauwelijks en kan er ook niet voor instaan. Bovendien komt de opbrengst aan de schuldeisers toe. Zou de koper achteraf verhaal kunnen halen, dan zou het hele stelsel van executie onwerkbaar worden. De prijs op een executieverkoop ligt daar in de praktijk ook lager door.

De uitzondering: de verkoper die het wist

De bescherming van de verkoper geldt niet als hij de last, de beperking of het gebrek kende. Wie willens en wetens verzwijgt wat hij weet, kan zich niet achter de executie verschuilen. Dat is de tegenhanger van de hoofdregel: de koper draagt het risico van wat niemand wist, niet van wat de verkoper voor hem achterhield.

Parate executie

Ook bij verkoop door een pand- of hypotheekhouder die zijn eigen recht uitwint, geldt dezelfde beperking, maar met een extra voorwaarde: de koper moet hebben geweten of hebben moeten weten dat het om zo'n verkoop ging. Was voor hem niet kenbaar dat hij bij een uitwinning kocht, dan houdt hij zijn gewone rechten. In de aankondiging van zulke verkopen wordt daarom bijna altijd vermeld dat het om uitwinning gaat.

De consument blijft beschermd

Er is een uitdrukkelijke uitzondering voor de consumentenkoop bij parate executie: dan kan de koper zich wél erop beroepen dat de zaak niet aan de overeenkomst beantwoordt. Koopt een particulier van een bank of een andere financier die zijn pand- of hypotheekrecht uitwint, dan blijft de conformiteitsbescherming in stand. Bij een gewone executoriale verkoop na beslaglegging geldt die uitzondering niet; daar staat ook de consument met lege handen tegenover een gebrek dat de verkoper niet kende.

Een voorbeeld

Op een executieveiling koopt u een woning, waarbij de bank haar hypotheekrecht uitwint; in de aankondiging stond dat ook. Na de sleuteloverdracht blijkt de vloer verzakt en blijkt er een oud recht van overpad te rusten dat in de stukken niet naar voren kwam. Voor allebei kunt u de executerende partij in beginsel niet aanspreken; de uitzondering voor de consument ziet op de consumentenkoop en dus op roerende zaken, en niet op de koop van een huis. Kunt u aantonen dat de bank van de verzakking wist en die verzweeg, dan ligt het anders.

In de praktijk

Wie op een executieverkoop koopt, moet zijn onderzoek vooraf doen, want daarna is er weinig ruimte meer.

• Lees de veilingvoorwaarden en de bijgevoegde stukken. Daarin staat wat wel en niet bekend is over het object.
• Ga uit van beperkte of geen bezichtiging. Reken met de mogelijkheid van gebreken die u niet hebt kunnen zien.
• Onderzoek de registers op rechten van derden en op lopende beslagen.
• Koopt u als consument bij parate executie? Dan houdt u uw beroep op non-conformiteit; die uitzondering is er niet voor niets.