Boek 7 Artikel 937 (7:937 BW)

Artikel 7:937 BW beantwoordt de vraag wie het risico draagt wanneer een verzekeraar de uitkering overmaakt aan de tussenpersoon en die het geld niet of niet volledig doorbetaalt. De hoofdregel is dat de verzekeraar tegenover de rechthebbende pas is bevrijd voor zover het geld die laatste ook werkelijk heeft bereikt. Daarnaast is hij in ieder geval bevrijd voor zover de rechthebbende door de betaling aan de tussenpersoon is gebaat.

Betalen aan de juiste persoon

In het algemene verbintenissenrecht geldt dat wie aan een ander dan zijn schuldeiser betaalt, in beginsel niet bevrijd is: hij loopt het risico nog een keer te moeten betalen. Dit artikel werkt dat uitgangspunt uit voor de verzekeringspraktijk, waarin het gebruikelijk is dat geld via een assurantiekantoor loopt. De verzekeraar die die route kiest, blijft aansprakelijk zolang het geld niet bij de rechthebbende is aangekomen.

Twee maatstaven voor bevrijding

Het artikel bevat twee toetsen naast elkaar. De eerste is eenvoudig: voor zover de tussenpersoon het geld aan de rechthebbende heeft doorbetaald, is de verzekeraar gekweten. De tweede voorkomt dat de rechthebbende twee keer betaald krijgt. Heeft hij op een andere manier voordeel gehad van het geld dat bij de tussenpersoon terechtkwam, dan is de verzekeraar tot dat bedrag eveneens bevrijd. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn als de tussenpersoon in opdracht van de rechthebbende met dat geld de rekening van een schadehersteller heeft voldaan. Voor het resterende deel blijft de verzekeraar aanspreekbaar. De bewoordingen 'in ieder geval' maken duidelijk dat de tweede toets een ondergrens is: voor wat de rechthebbende aantoonbaar ten goede is gekomen, kan hij de verzekeraar niet nog eens aanspreken.

Voor wie geldt dit

De regel beschermt de tot uitkering gerechtigde, dus degene die volgens de verzekering recht heeft op het geld. Dat kan de verzekeringnemer zijn, maar ook een verzekerde of een begunstigde. Het risico dat het geld bij de tussenpersoon blijft hangen, ligt daarmee bij de verzekeraar en niet bij de rechthebbende. Het woord 'gekweten' betekent dat de verzekeraar voor het betreffende bedrag van zijn verplichting is bevrijd en voor dat deel niet opnieuw kan worden aangesproken.

Een voorbeeld. Na een bedrijfsbrand stelt de verzekeraar de schade vast en maakt het bedrag over aan het assurantiekantoor. Dat kantoor raakt in betalingsproblemen en betaalt slechts een deel door. De ondernemer kan de verzekeraar voor het niet ontvangen deel opnieuw aanspreken, tenzij blijkt dat het kantoor met dat deel rekeningen van de ondernemer heeft betaald en hij dus toch is gebaat.

In de praktijk

Rechtstreekse betaling aan de rechthebbende voorkomt dat deze vraag zich voordoet. Blijft de uitkering uit terwijl de verzekeraar zegt te hebben betaald, dan kan de rechthebbende om het betaalbewijs vragen en zijn aanspraak op de verzekeraar richten, niet alleen op het kantoor. Van deze bepaling kan volgens artikel 7:943 BW niet ten nadele van de verzekeringnemer of de rechthebbende worden afgeweken, zodat een polisbepaling waarin staat dat betaling aan het kantoor altijd bevrijdt, geen stand houdt.