Artikel 7:129c BW: Wanneer over een geleend bedrag rente verschuldigd is

Of er over een geleend bedrag rente moet worden betaald, hangt af van wie de partijen zijn. Tussen twee particulieren is rente alleen verschuldigd als dat schriftelijk is afgesproken; is er niets op papier gezet, dan is de lening renteloos. In alle andere gevallen draait de regel om: dan is rente de hoofdregel, tenzij uit de overeenkomst volgt dat er geen rente verschuldigd is.

Voor wie geldt welke regel

Het eerste lid geldt alleen wanneer beide partijen natuurlijke personen zijn én geen van beiden handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Beide voorwaarden moeten zijn vervuld. Leent een particulier van een ondernemer, of leent een ondernemer van een particulier, dan valt de overeenkomst onder het tweede lid. Ook een lening tussen twee bedrijven valt daaronder.

De regel tussen particulieren

Het eerste lid eist dat de rente schriftelijk is bedongen. Een mondelinge afspraak over rente is dus niet genoeg. Is de rente niet schriftelijk bedongen, dan is de lening over de looptijd renteloos. Dat raakt alleen de bedongen rente: betaalt de lener te laat terug, dan kan de uitlener over die vertraging nog steeds wettelijke rente vorderen op grond van de algemene regels over verbintenissen.

De regel in andere gevallen

Zodra er een professionele partij bij betrokken is, keert het uitgangspunt om. De lener moet dan rente betalen, tenzij uit de overeenkomst voortvloeit dat dat niet hoeft. Dat hoeft niet met zoveel woorden in het contract te staan; het kan ook blijken uit de opzet van de afspraak als geheel. In de opbouw van het tweede lid is rente de regel en renteloosheid de uitzondering, die haar grond moet vinden in wat partijen zijn overeengekomen.

Voorbeeld: twee zussen spreken mondeling af dat de een de ander tienduizend euro leent en dat daar 'natuurlijk iets van rente' bij hoort. Er komt niets op papier. Bij een geschil kan de uitlenende zus de afgesproken rente niet vorderen; die mist de schriftelijke grondslag die de wet eist. Blijft terugbetaling na opeising uit, dan kan zij over die vertraging wel wettelijke rente vragen. Was dezelfde afspraak met een financieringsmaatschappij gemaakt, dan zou rente juist het uitgangspunt zijn geweest.

Wat dit artikel niet zegt

Over de hoogte van de rente zegt deze bepaling niets. Is afgesproken dat er rente verschuldigd is maar niet hoeveel, dan geeft de volgende bepaling van deze titel het antwoord. Ook over het moment van terugbetaling staat hier niets; dat volgt uit de afspraak of uit de aparte regeling over opeising.

In de praktijk

Leent u binnen de familie of vriendenkring uit en wilt u rente, dan eist het eerste lid dat die rente schriftelijk is bedongen. Leent u van een professionele partij, ga er dan van uit dat rente verschuldigd is en zoek in de overeenkomst naar wat daarover is bepaald. Een renteloze lening met een zakelijke partij is mogelijk, maar moet dan wel uit het contract blijken.