Boek 7 Artikel 10 (7:10 BW)

Dit artikel beantwoordt de vraag wie de klap opvangt als de gekochte zaak vergaat of achteruitgaat zonder dat iemand daar iets aan kan doen. Het antwoord is: vanaf de aflevering de koper. Hij blijft dan de prijs verschuldigd, ook als de eigendom nog niet is overgedragen.

Het uitgangspunt

Zodra de zaak is afgeleverd, draait de koper op voor het tenietgaan of de achteruitgang, tenzij de oorzaak aan de verkoper kan worden toegerekend. Brandt de gekochte kast een week na bezorging af door blikseminslag, dan moet de koopprijs gewoon worden betaald. Blijkt de kast te zijn beschadigd door een fout van de verkoper bij het transport, dan ligt het anders: dan is de oorzaak aan hem toe te rekenen en draagt hij het gevolg.

Als de koper niet meewerkt

Het risico kan ook eerder overgaan. Verkeert de koper in verzuim met een handeling die nodig is voor de aflevering, bijvoorbeeld het afhalen van de zaak of het beschikbaar stellen van een plek om te lossen, dan gaat het risico op dat moment over. Gaat het om zaken die alleen naar de soort zijn bepaald, zoals een aantal pallets tegels van een bepaald type, dan stelt de wet twee extra eisen: de verkoper moet de zaken hebben aangewezen die voor deze koop bestemd zijn, en hij moet de koper daarvan op de hoogte hebben gesteld. Pas daarna kan het risico door het verzuim van de koper overgaan.

Als de koper terecht ontbindt of vervanging vraagt

Het derde lid bepaalt dat de zaak voor risico van de verkoper blijft als de koper op goede gronden ontbinding van de koop of vervanging van de zaak inroept. De wetgever wilde voorkomen dat een koper die een ondeugdelijke zaak heeft ontvangen en daarom terecht ontbindt of vervanging vraagt, daarnaast het toevallig verlies van die zaak zou moeten dragen.

Het vierde lid werkt dat in twee zinnen uit. De eerste zin bepaalt dat in die situatie ook tenietgaan of achteruitgang door toedoen van de koper voor rekening van de verkoper komt. De tweede zin bepaalt dat de koper vanaf het moment dat hij redelijkerwijs rekening moet houden met teruggave, als een zorgvuldig schuldenaar voor het behoud van de zaak moet zorgen; artikel 6:78 BW is daarbij van overeenkomstige toepassing.

Een voorbeeld

U koopt een tweedehands aanhanger en spreekt af dat u die op zaterdag ophaalt. U komt niet opdagen en reageert niet op berichten. In de nacht erna wordt de aanhanger van het erf van de verkoper gestolen. Omdat u in verzuim was met het afhalen, is het risico al op u overgegaan en blijft u de prijs verschuldigd.

In de praktijk

Vanaf de aflevering ligt het risico bij de koper. Voor de verkoper is het van belang te kunnen aantonen wanneer en hoe hij heeft afgeleverd, en bij soortzaken ook wanneer hij de koper heeft laten weten welke zaken voor hem klaarstaan. Bij een consumentenkoop met bezorging geldt een eigen regel, die in artikel 7:11 BW staat.