De uitzendovereenkomst is de arbeidsovereenkomst waarbij de werknemer door de werkgever, in het kader van de uitoefening van het beroep of bedrijf van de werkgever ter beschikking wordt gesteld van een derde om krachtens een door deze aan de werkgever verstrekte opdracht arbeid te verrichten onder toezicht en leiding van de derde.
←
Terug 7:689 · Meetellen van provisie bij de vergoeding voor de vertegenwoordiger
Verder 7:691 · Bijzondere regels voor de eerste periode van uitzendwerk
→
Boek 7 Artikel 690 (7:690 BW)
Wat een uitzendovereenkomst is
Wettekst
Toelichting
Bij uitzendwerk zijn er drie partijen: de werknemer, het uitzendbureau en het bedrijf waar het werk wordt gedaan. Dit artikel maakt duidelijk hoe die driehoek juridisch in elkaar zit. De uitzendovereenkomst is een gewone arbeidsovereenkomst tussen de werknemer en het uitzendbureau, waarbij het bureau de werknemer in het kader van zijn beroep of bedrijf ter beschikking stelt aan een derde, om op basis van een opdracht van die derde werk te doen onder diens toezicht en leiding.
De drie kenmerken
- Werkgever is het bureau: het loon, het contract en de ontslagbescherming lopen via de uitlener, niet via het bedrijf waar wordt gewerkt.
- In het kader van beroep of bedrijf: het ter beschikking stellen van personeel moet horen bij wat de werkgever doet. Een bedrijf dat bij wijze van uitzondering een monteur uitleent aan de buurman, valt hier niet onder.
- Toezicht en leiding bij de derde: het gezag over het werk wordt uitgeoefend door de inlener. Dat is precies wat uitzending onderscheidt van bijvoorbeeld aanneming van werk, waarbij de opdrachtnemer zijn eigen mensen aanstuurt.
Waarom de kwalificatie ertoe doet
Wie onder deze omschrijving valt, valt ook onder de bijzondere regels die daarop volgen. Artikel 7:691 BW geeft voor de eerste periode afwijkende regels over de ketenbepaling en over het beding dat de overeenkomst laat eindigen als de opdracht stopt. Artikel 7:692 BW omschrijft de payrollovereenkomst, en artikel 7:692a BW bepaalt dat die soepele regels van artikel 7:691 BW daarvoor juist niet gelden. En op verschillende plaatsen in het ontslagrecht wordt naar de werkgever van dit artikel verwezen, bijvoorbeeld bij de plicht om een oud-werknemer bij een nieuwe vacature als kandidaat voor te dragen.
Een voorbeeld. Een schoonmaakbedrijf stuurt vier medewerkers naar een kantoorpand. Zij werken volgens de instructies van hun eigen voorman, met eigen materiaal en een eigen werkplan. Dat is aanneming van werk of dienstverlening, geen uitzending. Levert hetzelfde bedrijf daarentegen twee mensen die de hele dag worden aangestuurd door de facilitair manager van het kantoor, dan is er wel sprake van terbeschikkingstelling onder toezicht en leiding van de derde.
Twee werkgevers of één
De werknemer heeft maar één werkgever: het uitzendbureau. Toch heeft ook de inlener verplichtingen, onder meer op het gebied van veilige arbeidsomstandigheden en gelijke behandeling van uitzendkrachten. Klachten over het werk gaan in de praktijk vaak eerst naar de inlener, maar juridisch moet de uitzendkracht bij zijn eigen werkgever zijn voor loon, contract en ontslag. Dat onderscheid wordt in de praktijk voortdurend door elkaar gehaald.
In de praktijk
Voor de uitzendkracht is de belangrijkste vraag bij elk probleem: wie is mijn werkgever, en welk contract heb ik met hem? Loonbetaling, opzegging en de opbouw van rechten lopen langs het bureau. Voor het inlenende bedrijf geldt dat het geen arbeidsovereenkomst heeft, maar wel invloed op de werkvloer en daarmee verantwoordelijkheid voor veiligheid en behandeling. Voor de uitlener is het van belang dat de constructie ook echt aan deze omschrijving voldoet; is dat niet zo, dan gelden de gewone regels van het arbeidsrecht zonder de bijzondere ruimte die de uitzendregeling biedt.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Geldt artikel 690 ook binnen een concern?
Een personeelsvennootschap stelde haar werknemers uitsluitend ter beschikking aan andere vennootschappen van hetzelfde concern en betoogde dat dit geen terbeschikkingstelling aan een derde is. De Hoge Raad verwierp dat betoog in zijn algemeenheid: de wettelijke regeling over uitzending gaat er juist van uit dat een groepsband er niet aan in de weg staat de arbeidsovereenkomst als uitzendovereenkomst aan te merken. Ook detachering binnen een concern kan dus onder dit artikel vallen, met gevolgen voor de sectorindeling voor de werknemersverzekeringen.
-
Is een allocatiefunctie vereist voor uitzendwerk?
Een onderneming die medisch specialistisch personeel bij zorginstellingen plaatste, bestreed dat zij verplicht moest deelnemen in het pensioenfonds voor de uitzendbranche: zij bracht naar eigen zeggen geen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt bij elkaar. De Hoge Raad oordeelde dat elke arbeidsovereenkomst waarbij de werknemer door de werkgever ter beschikking wordt gesteld aan een derde om op diens opdracht en onder diens toezicht en leiding te werken, een uitzendovereenkomst is. De wet stelt geen extra eis van een allocatiefunctie en verlangt evenmin dat het werk bij de derde tijdelijk is. Of de derde toezicht en leiding uitoefent, wordt beoordeeld met dezelfde maatstaven als het werkgeversgezag bij een gewone arbeidsovereenkomst; ook bij hooggekwalificeerde professionals kan de instructiebevoegdheid aan de inlener zijn overgedragen.
-
Is payrolling ook uitzenden in de zin van art. 690?
Een payrollbedrijf, dat werknemers bij opdrachtgevers plaatst en hun meer ontslagbescherming biedt dan in de uitzendbranche gebruikelijk is, vond dat het voor de premieheffing niet in de sector Uitzendbedrijven thuishoorde. De Hoge Raad oordeelde dat voor een uitzendovereenkomst geen andere eisen gelden dan die in artikel 690 zelf staan: terbeschikkingstelling aan een derde, krachtens een opdracht van die derde, onder diens toezicht en leiding. Een allocatiefunctie is geen vereiste, en de extra ontslagbescherming doet aan de kwalificatie niets af. Het cassatieberoep werd ongegrond verklaard, zodat ook payrolling binnen de definitie van dit artikel valt.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.